Enerji Bakanı, 1,29 milyon euroluk sözleşme ekini doğruladı ve ek inceleme başlattı.
En az yaklaşık dört yıl boyunca — ocak 2022 ile ağustos 2026 arasında — AEA Kozloduy özel olarak inşa edilen sistemine rağmen drone saldırılarına karşı pratikte etkili bir korumadan yoksun kaldı. Bu durum, Enerji Bakanı İva Petrova’nın PP-DB milletvekili İvaylo Mirçev’in sorusuna verdiği yazılı yanıttan anlaşılıyor.
Soru, Mirçev’e ulaşan bir ihbar üzerine, birkaç firmanın oluşturduğu “Drone Defense” ortak girişimine yapılan ek ödemeler için ek protokollerle ilgiliydi. Bu oluşum koruma sistemini inşa etmekle yükümlüydü. Enerji Bakanı, 2025 yılının başında yapılan 1,29 milyon euroluk böyle bir ek ödemeyi doğruladı. Ancak detaylı yanıtından nükleer santralin drone koruması meselesine ilişkin başka koşullar da netleşiyor.
Sistem, 2019’da açık ihale sonrası imzalanan sözleşmeye göre inşa edilecekti. Teslim süresi 2022’ydi ve ocak 2022’de teknik testlere başlandı, ancak testler başarısız oldu. Sebep, nükleer santralin idari binasına yerleştirilen 5G ağı anteninin anti-drone sisteminin radarlarına girişim yapmasıydı.
Savunma Enstitüsü davet edildi ve analizinin ancak 2024 ortasında kabul edilmesiyle, potansiyel tehlikelerin etkin şekilde kapsanması için projedeki öngörülenlerin ötesinde daha fazla radar sistemine ihtiyaç olduğu anlaşıldı. Mevcut sistemlerin de yeniden konuşlandırılması gerekiyordu. Bütün bunlar yeni bir projenin hazırlanmasını zorunlu kıldı; bu proje yine “Drone Defense” tarafından yapıldı çünkü pratikte ortak girişim tarafından teslim edilmiş ve monte edilmiş radar sistemleri kullanılıyordu. Böylece ocak 2025’te sözleşmeye ek protokol eklendi ve ek ödeme yapıldı; yorum, inşa edilmiş ve ödenmiş sistemin bir kusurunun giderilmediği, yeni ek ekipman söz konusu olduğu yönündeydi.
Yeni fonksiyonel testler ancak temmuz 2026’da yapıldı, bu kez başarılı oldu ve ağustos ayından itibaren AEA Kozloduy’un drone saldırısına karşı korunduğunu söylemek mümkün.
Bakan yanıtında, durumun kendisine nükleer santral tarafından böyle anlatıldığını vurguladı, ancak sözleşmenin bağımsız bir incelemesini başlattığını, incelemenin henüz tamamlanmadığını belirtti.
Savunma Bakanı Dimitır Stoyanov da cuma günü Güvenlik Konseyi toplantısının ardından, Savunma Bakanlığı birliklerinde anti-drone sistemlerinin yanı sıra video gözetim ve modern güvenlik sistemlerinin kurulması için ek kaynaklara ihtiyaç olduğunu kabul etti. Ne kadar para gerektiğine ilişkin hesaplamalar yapılacak. Stoyanov ayrıca, yıl sonuna kadar SAFE projesi kapsamında 10’dan fazla sistem için sözleşme imzalanması gerektiğini, gelecek yıl da teslimatların başlaması gerektiğini söyledi. Proje için 80 milyon euro öngörülüyor.
İçişleri Bakanı İvan Demerdjiev, sınır güvenliğinden, özellikle deniz sınırı ve Türkiye sınırından dolayı İçişleri Bakanlığı’nın da anti-drone sistemine ihtiyaç duyduğunu belirtti. Parayı Avrupa’dan arayacak.
Demerdjiev, Emko depolarındaki son patlamaların ardından, patlayıcı madde ve mühimmatın depolandığı ve üretildiği tesislerin güvenliğinin polis devriyeleriyle artırılacağını duyurdu.
