Modern tıbbın en büyük sorularından biri 100 yaşına kadar nasıl yaşanacağı. Ancak Dr. Merilin İvanova'ya göre en az bunun kadar önemli bir soru daha var: Bu yılları ne yapacağız? Darik Radyosu'nda Dimitar Panev'in konuğu olan Dr. İvanova, uzun yaşam, psikoloji, sosyal bağlar, zayıflama ilaçları ve sağlığı sürekli iyileştirme çabası üzerine konuştu.
Pediatrist, klinik psikolog ve yazar olan Dr. İvanova, sağlığı sadece teşhisler üzerinden değil, anlam, insan ilişkileri ve hayata gerçekten katılma becerisi üzerinden ele alıyor. Halihazırda düzenleme aşamasında olan ikinci kitabı, acil serviste 12 saatlik bir gece nöbetini doktor gözünden anlatıyor.
Uzun yaşam sadece biyoloji değil
Dr. İvanova'ya göre uzun yaşam yalnızca fiziksel sağlığa bağlı değil. Psikoloji, sosyal bağlar, aidiyet duygusu ve sevdiğimiz, baktığımız insanlarla ilişkilerimiz de en az onun kadar önemli.
"Sosyal izolasyon, kaygı, stres, kortizol ve tehdit algısı arasındaki bağlantı, günümüzde sinirbilim açısından giderek daha fazla incelenen konulardan biri," diyor Dr. İvanova.
Bu noktada "100 yaşına nasıl yaşarız?" sorusu, "Bu yıllarla ne yapacağız?" sorusuyla birleşiyor.
OZEMPIC çağı ve tedavi
Konuşmada OZEMPIC ve diğer GLP-1 agonistlerinin kilo vermek için kullanımı da ele alındı. Dr. İvanova, tıp aracılığıyla her zaman bir hastalığı mı tedavi ettiğimizi, yoksa bazen dış görünüş ve insan bedenini kabul etmemekle ilgili arzuları mı yerine getirdiğimizi sorguluyor.
"Bu tür ilaçlar, beyinde tokluk, zevk, bağımlılık ve dopamin düzenlemesiyle ilgili sistemleri etkileyebilir. Bu nedenle yaklaşım dikkatli, disiplinler arası ve kişinin ruhsal durumuna uygun olmalı," diyor Dr. İvanova.
Ona göre daha iyi bir sağlığa giden sürdürülebilir yol, tek bir uzmana emanet edilemez. Kişisel duruma göre doktor, endokrinolog, psikolog ve beslenme uzmanından oluşan bir ekip gerekebilir.
Çocuklar ne kaybediyor?
Dr. İvanova, ebeveynlerin çocuklarının zamanını sürekli optimize etme çabasına da dikkat çekiyor. Pek çok çocuğun programı okul veya anaokulu, spor, yabancı dil, müzik, mental aritmetik ve diğer etkinliklerle dolu.
Ona göre böyle bir günlük yaşamda önemli şeyler eksik kalıyor: çocukların sıkılma, özgürce oynama ve daha bağımsız olma fırsatı. Zamanın sürekli doldurulması, çocuğun önceden belirlenmiş bir program olmadan kaldığı anları ortadan kaldırabilir.
Sürekli optimizasyon tuzağı
Soğuk duşlar, besin takviyeleri, uyku takip cihazları, glikoz monitörleri, kızılötesi saunalar ve kriyoterapi artık modern sağlık söyleminin bir parçası. Dr. İvanova, daha iyi bir yaşam arayışının bir tuzağa dönüşebileceği uyarısında bulunuyor. Kişi, yeme, uyku ve çeşitli vücut göstergelerini takıntılı bir şekilde izlemeye başlayabilir.
Konuşmada ortoreksiya ve ortosomniya da ele alındı; bunlar sırasıyla doğru beslenme ve iyi uykuya aşırı odaklanma anlamına geliyor. Böylece sürekli sağlık arayışı, başlı başına bir gerilim kaynağına dönüşebiliyor.
2026'da sağlıklı olmak ne demek?
Onlarca yıl önce sağlıklı insan genellikle sadece hastalığı olmayan kişi olarak tanımlanırdı. Dr. İvanova'ya göre bu anlayış artık yeterli değil. 2026'da sağlık; enerji, anlam duygusu, psikolojik dayanıklılık, sosyal bağlar ve değişime uyum sağlama becerisini içeriyor. Sağlık, bir teşhisin olmamasıyla sınırlı değil; kişinin nasıl yaşadığı, nasıl iletişim kurduğu ve kendine nasıl davrandığıyla da ilgili.
