On yaşında bir çocuk, büyükannesini Dobriç merkezindeki çiftçi pazarına götürdü. Tezgahtaki bal etiketlerini okudu ve lavantalı baldan tatmak istedi. Kaşık dolusu balı keyifle yedi, büyükannesi cüzdanını çıkarıp ödedi. Çocuk dudaklarını yalarken "Bu bal dedemin balına benziyor" dedi.
Kruşari ilçesine bağlı Zimnitsa köyündeki arılığında yaklaşık 250 kovanı bulunan Maria Kostadinova, "Kolzadan bal aldık. Öncesinde akasyadan da aldık – önceki 2-3 yılın aksine. Ancak bu hasat balı tamamen saf değil, otlarla karışık. Miktarlardan memnunuz. Şimdi ıhlamurdan bal çıkarmaya hazırlanıyoruz. Bu yıl çiçekleri iyi gelişti, arılar nektar taşıdı, iyi verim bekliyoruz. Şimdilik yıl iyi gidiyor. Ihlamurdan sonra ayçiçeği ve karışık çiçek balı çıkaracağız. Geçen yıl ağırlıklı olarak karışık çiçek balı olmak üzere yaklaşık 2 ton bal aldık" dedi.
Kostadinova, "Arıcılık bizde aile mesleği, eşim ve ben yaklaşık 30 yıldır uğraşıyoruz. İş aile işletmesi, eşimin dedesi ve ninesinden kalma" diye ekledi.
Sekiz yıldır Dobriç çiftçi pazarında olduklarını belirten Kostadinova, "Müşteriler bizi tanıyor. İnsanlar sunduğumuz ürünlere değer veriyor, bu yüzden müşteri konusunda şikayetçi değiliz" ifadelerini kullandı.
Kostadinova, "Balın fiyatını sabit tutmaya çalışıyoruz. Balın tüketicinin bütçesine uygun olmasıyla üretici olarak büyük kayıplar yaşamamak arasında denge arıyoruz" diye açıkladı. Sundukları balın ortalama fiyatı yaklaşık 7 euro; 6,50 euro ve 8 euro olan ballar da var. Otlu akasya balı ise kilogramı 9 euro.
Batova Ormanı'ndaki Prilep köyünde 180 kovanlı arılığı bulunan Polina Milçeva ise "Akasya ve kolza balını aldık, şimdi ıhlamura hazırlanıyoruz. Hem akasya hem kolza verimliydi, çünkü Dobriç bölgesinde kolza ekim alanları arttı. Otlak iyiydi. Yeni hasat balı daha pahalı olacak, çünkü her şey pahalanıyor – elektrik, yakıt, ambalaj, enflasyonu da unutmayalım. Şu an balımızın ortalama fiyatı yaklaşık 8 euro" dedi. "Şimdilik memnunuz – otlak var, arı aileleri iyi durumda, kışı ve baharı atlattılar. Geçen yıla göre daha iyi verim bekliyoruz, geçen yıl yaklaşık 3,5 ton bal elde ettik" diye ekledi. Yıllardır Dobriçli arıcılar ürünlerini tamamen perakende satıyor, bunun altını çiziyorlar.
"Pçela Dobriç 1946" derneğinin başkanı Galin Georgiev, "İki hasat bal aldık. Kolza balı, arı ailelerini hazırlayabilen arıcılara iyi verim sağladı. Akasya balı, iklim koşullarının iyi olduğu yerlerde iyi miktarlarda verdi. Şimdi ıhlamur balı çıkarıyoruz. Ihlamur nektar salgılamakta daha zorlanır, sıcak havada salgı yapar. Ancak arıcılar kovan başına 7-8 kg, hatta 10 kg'a kadar bekliyor. Ardından ayçiçeği hasadına hazırlanacağız. Bu, bölgemizde arılar için en güçlü otlaktır. Bu yıl şimdilik Dobriç bölgesinde arıcılar için son üç yılın en iyisi olarak görünüyor" ifadelerini kullandı.
Georgiev, "Arı aileleri kışı iyi geçirdi ancak soğuk bahar gelişimlerini geciktirdi. Bu nedenle bazı meslektaşlarımız kolzada iyi sonuç alamadı, çünkü aileleri zayıftı" diye ekledi.
"Dobriç bölgesinde arıcı sayısı azalıyor. Bunun temel nedeni mali – toptan bal alım fiyatı kilogram başına yaklaşık 4 leva ve 20 yıldır yerinde sayıyor. Ben 18 yıl önce arıcılığa başladım, ilk balımı kilogramı 4,80 leva'dan sattım. Tüccarlardan talep yok, ülkemizde Ukrayna'dan yapılan kontrolsüz bal ithalatı, işleyicilerin kavanozları daha düşük kaliteli ürünle doldurmasına olanak tanıyor. İthal bal yaklaşık 1,20-1,30 euro. Arıcılar, alım fiyatının yaklaşık 1 dolar olduğu Mercosur ülkelerinden ikinci bir 'darbe' gelmesinden endişe ediyor" diye açıkladı arıcı.
Georgiev, "Dobriç bölgesinde 1500 arılık vardı, birkaç yıl içinde yarı yarıya azaldı. Profesyonel olarak arıcılık yapanlar 300'ün üzerinde kovana sahip üreticiler. Arıcılık maalesef çok az kişi için kalan bir iş. Son yıllarda arıcılığa başlayan birçok kişi – aralarında gençler de vardı – şimdi bunu daha çok hobi olarak yapıyor, düşük alım fiyatı ve zayıf satış nedeniyle" diye açıkladı.