Alman Die Zeit gazetesi, Bulgaristan'daki market fiyatları ve yeni hükümetin enflasyonla mücadele hamlelerini mercek altına aldı. Gazeteye göre, Modern Ticaret Derneği, rekabet ve tüketici koruma yasalarında yapılan son değişikliklerin AB rekabet kurallarına uygun olup olmadığını Avrupa Komisyonu'na sordu. Bu başvuru, Avrupa perakende sektörünün çatı kuruluşu EuroCommerce aracılığıyla yapıldı.
Die Zeit'in haberinde, Bulgaristan'daki mağazalarda ürün fiyatlarının yüksekliği, perakende zincirlerinin uyguladığı fahiş kâr marjları ve Başbakan Rumen Radev hükümetinin enflasyonla mücadele için kabul ettiği yasa tasarıları ele alınıyor. Haberde, ekonomistlerin ve büyük perakende zincirlerini bir araya getiren Modern Ticaret Derneği'nin görüşlerine de yer veriliyor.
Bulgaristan pazarında faaliyet gösteren büyük zincirlerin çoğunun Alman şirketleri olduğu belirtiliyor: Lidl, Billa ve Kaufland. Yeni Tüketici Koruma Yasası değişiklikleriyle birlikte, Ekonomi, Yatırım ve Sanayi Bakanlığı'nın, KNSB'nin takip ettiği küçük tüketici sepetindeki 20 ürün için 'adil değer' kavramını belirlemesi öngörülüyor.
Ayrıca, mal ve hizmetlerdeki haksız fiyat artışlarına verilecek para cezalarının süresi 1 yıl uzatılırken, ceza miktarları da artırıldı. Bireyler için 1.000 ila 10.000 euro, şahıs şirketleri ve tüzel kişiler için ise 10.000 ila 100.000 euro arasında değişen cezalar uygulanacak.
Rekabet Koruma Yasası'na ise 'aşırı yüksek fiyatlar' kavramı getirildi. Pazarın yüzde 50'sinden fazlasına sahip olan hakim durumdaki şirketler veya birlikte yüzde 60'ın üzerinde pazar payına sahip olan şirketler, bu kapsamda cirolarının yüzde 10'una kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabilecek. Bu iki yeni kavram da tartışmalara yol açtı.
Die Zeit'in haberine göre, sektörün en büyük endişelerinden biri, bu değişikliklerle getirilen 'ispat yükünün tersine çevrilmesi' oldu. Artık tüccarlar, birlikte hakim durumda olmadıklarını kendileri kanıtlamak zorunda. DB partisinden Nadejda Yordanova, daha meclis tartışmaları sırasında bu maddenin anayasaya ve Avrupa hukukuna aykırı olabileceği, masumiyet karinesini ve serbest girişim özgürlüğünü ihlal ettiği uyarısında bulunmuştu.
Die Zeit, Başbakan Radev'in perakende zincirlerine yaptığı uyarıyı da hatırlattı: Yeni metinlerin en iyi Avrupa uygulamalarından alındığını ve hükümetin zincirlerin Almanya'daki gibi çalışmasını istediğini söyleyen Radev, aşırı kâr marjları olmadan, yerel üretimi destekleyerek ve haksız ticari uygulamalarla mücadele ederek faaliyet göstermelerini talep etti.
Ancak haber, bu karşılaştırmaya şüpheyle yaklaşıyor. Ekonomi Enstitüsü'nden Petar Ganev, 'Alman yasalarıyla farklar çok büyük. Bulgaristan'daki yasaklı ticari uygulamalar listesi Almanya'dakinden çok daha uzun, cezalar orantısız şekilde yüksek ve antitröst kurumuna takdir yetkisi bırakan hileler apaçık ortada' diyor.
Modern Ticaret Derneği Genel Müdürü Nikolay Vılkanov ise Alman gazetesine yaptığı açıklamada, 'Bulgaristan'da köklü iş modelleri bir kenara atılıyor ve tüm Avrupa'nın en kısıtlayıcı yasaları büyük perakende zincirleri için oluşturuluyor' dedi. Vılkanov, yabancı şirketler için yatırım ortamının son derece kötüleşeceği uyarısında bulundu.
Vılkanov, bu durumun arkasında siyasi nedenler olduğuna inandığını belirterek, 'Yasaların, belirli şirketleri baskı altına almak hatta köşeye sıkıştırmak için sipariş üzerine yazıldığı izlenimi oluşuyor. Hükümet, enflasyonla mücadele bahanesiyle yabancı süpermarket zincirlerini ülkeden çıkarmak istiyor' ifadelerini kullandı.
Haberde ayrıca Lidl Bulgaristan CEO'su Milena Dragiyska'nın bir röportajına da yer verildi. Dragiyska, Bulgaristan'daki kâr marjlarının Almanya'dakilerle karşılaştırılmasının adil olmadığını savundu. 'Bulgaristan'da KDV yüzde 20 iken Almanya'da sadece yüzde 7. Buna rağmen Bulgaristan, diğer ülkelerle kıyaslandığında oldukça iyi bir fiyat endeksine sahip' dedi.
