Eski GERB milletvekili Delyan Dobrev, 20 yıllık siyasi kariyerini noktaladığını ve artık özel sektörde ABD'li dev şirketlerle enerji depolama ve veri merkezi projeleri yürüteceğini açıkladı. Cumhurbaşkanlığına aday olmayacağını ve yeni bir parti kurmayı düşünmediğini vurgulayan Dobrev, Bulgaristan'ın ekonomik kalkınmasına katkı sağlamayı hedeflediğini söyledi.
Röportajın öne çıkan diğer başlıkları:
- Borisov'la aramızda hiçbir skandal yaşanmadı, biz terbiyeli insanlarız
- Farklı hükümetlerden ve farklı partilerden iki eski enerji bakanıyla birlikte çalışıyoruz, özel sektörde ortak dil bulmak daha kolay
- “20 yıl siyasette yeter, artık gençlere yer açmalıyız.” Meclisten ayrılmanızın gerçek nedeni bu mu Sayın Dobrev?
- Evet. Ve bu, son anda alınmış ani bir karar değil. Siyasette insan, henüz zirvedeyken vazgeçme gücüne sahip olmalı ve taze fikirlere, hırsa, heyecana sahip başka birine yer açmalı.
- Peki siyasete tamamen “elveda” mı dediniz, yoksa pek de öyle değil mi? Partinize yardım edeceğinize söz verdiniz. Hâlâ GERB üyesi misiniz ve tam olarak nasıl yardım ediyorsunuz?
- GERB üyesiyim ama partinin yönetim organlarının çalışmalarına katılmıyorum. İstifa dilekçemi verdim ve ağustos sonundaki Ulusal Konferansta arkadaşlarımın beni Yürütme Komitesinden resmen de serbest bırakmasını bekliyorum.
- Seçim yenilgilerinin ardından GERB hakkında pek çok söylenti dolaşıyor: iç muhalefet, lider Borisov'u değiştirmek için gizli bir komplo, yeni yönetimle pazarlıklar... Bunlardan bazılarını dağıtır mısınız yoksa sessiz mi kalırsınız?
- Bunlar yorumlanmayı hak etmeyen entrikalar. Bunların hiçbiri doğru değil.
- Boyko Borisov'la ilişkileriniz nasıl? Bazı anlatılara göre siz “iç muhalefettiniz ama o size katlanıyordu”. Aranızda skandal yaşandığına dair hikâyelerde gerçeklik payı var mı?
- Hiçbir skandal yaşanmadı, biz terbiyeli insanlarız. Bazı medyada dolaşıma sokulanlar tamamen sanal kurgu. Ben ne söyleyeceksem her zaman yüksek sesle ve medyanın önünde söyledim.
Borisov bana katlanıyordu, yani diğer partilerde çok daha azı için bile insanları atarlar. Mesela PP'ye bakın: Lorer, Bozhankov, Lena ve diğerlerini, sırf lidere yeterince âşıkâne bakmadıkları için kovdular.
- Sosyal medyada adınız hâlâ dolaşıyor, bu kez cumhurbaşkanı adayı olarak. Size bir teklif geldi mi, böyle bir adımı düşünüyor musunuz ve böyle bir meydan okumayı kabul etme ihtimaliniz var mı?
- Fark ettim, hatta birçok kişi sürekli bana yazıp beni teşvik ediyor. Bunu bir iltifat ve çalışmalarımın takdiri olarak görüyorum ama cumhurbaşkanlığına aday olma, parti kurma ve/veya siyasete geri dönme niyetim kesinlikle yok. Özel sektörde topluma çok daha faydalı olabileceğimi düşünüyorum ve zamanla bunu kanıtlayacağımı umuyorum.
- Yani siyasetten çıkıp iş dünyasına girdiniz. Hangi işle uğraşacaksınız, ortaklarınız kimler?
- Bulgaristan'da, bilgi teknolojileri, enerji depolama sistemleri, veri depolama ve işleme merkezleri gibi alanlarda dünyanın en büyük Amerikan şirketlerinden bazılarıyla ortak projelere başlıyorum. Bu aşamada ortak firma isimlerini söyleyemem çünkü gizlilik anlaşmaları imzaladım, ancak projeler hayata geçirilirse bunun ülkemizin ekonomik kalkınmasını önemli ölçüde değiştireceğine inanıyorum.
- Bilgim doğruysa, sözde küçük nükleer santrallerde de çıkarlarınız var. Bunların ne olduğunu paylaşır mısınız?
- Hayır. Küçük modüler reaktörlerin potansiyeli konusunda daha çok kötümserim. Yanılgınız, muhtemelen Rumen Radev (eski Enerji Bakanı - ed.n.) ve Nikolay Pavlov'la aynı yönetim kurulunda olmamdan kaynaklanıyor. Bu, muhtemelen üç eski enerji bakanının, üstelik farklı hükümetlerden ve farklı partilerden, birlikte çalıştığı tek örnek. Görünüşe göre özel sektörde ortak dil, ortak hedefler, ortak kesişim noktaları bulmak siyasette olduğundan çok daha kolay.
- İlginç! Nasıl birlikte çalışıyorsunuz? Hangi projeler üzerinde?
- İki şirketin yönetim kurulu üyeleriyiz. Ben icra direktörüyüm ve iki mega projenin gerçekleştirilmesi için çalışacağız: Biri dev bir enerji depolama sistemi, diğeri ise büyük kapasiteli bir veri merkezi. Bu projelerde dünyanın en büyük şirketleriyle ortaklık yapıyoruz. Yıl sonuna kadar size daha fazlasını, şirket isimleri de dahil olmak üzere anlatacağım.
- Mevcut jeopolitik ve iç bağlamda Bulgaristan'ın enerji bağımsızlığını nasıl hayal ediyorsunuz?
- Biz bu enerji bağımsızlığını yaratıyoruz ve geçen yıl Bulgaristan bu konuda önemli ölçüde ilerledi. Bildiğiniz gibi, Bulgar iş dünyasının girişimci ruhu ve inisiyatifi sayesinde batarya sistemlerinde dünyada birinciyiz.
Komşu ülkeler Romanya ve Yunanistan'ın güneş enerjisini depoluyor ve geceleri onlara geri veriyoruz. Öğle saatlerinde sıfıra yakın fiyatlardan ithal ediyor, akşam onlarca kat daha yüksek fiyattan ihraç ediyoruz. Bir yandan enerji şirketleri, bu parkların sahipleri bundan kazanç sağlarken, diğer yandan iş dünyası ve halk da kazanıyor çünkü depolama sistemlerine yapılan dev yatırımlar, onlar için günlük ortalama elektrik fiyatını düşürüyor.
Dahası, bataryalar sayesinde Bulgaristan'daki güneş santralleri de tam kapasite çalışıyor. Ancak bu enerji gündüzleri yok pahasına ihraç edilmiyor, depolanıyor ve akşamları 100 avronun üzerinde megavat-saat fiyatından ihraç ediliyor.
Son 1 ayda günde ortalama 3 milyon avro değerinde enerji ihraç ediyoruz. Bu, yılda 1 milyar avronun üzerinde, çok yüksek katma değerli ihracat demek. Enerjideki bu tür projeler ve bu politika bütçeyi dolduruyor. Bahsettiğim projelerimiz de bunu hedefliyor.
- Enerjimizden her zaman parsellenmiş bir iş ve oligark yığılması olarak söz edilirdi. Bu doğru mu? Ve güçlü rekabetten korkmuyor musunuz?
- Oligarklar kamu ihalelerinde. Biz kamu ihalelerine katılmayacağız ve devlet kaynağı kullanmayacağız. Projelerimiz tamamen piyasa koşullarında ve kendi riskimizle gerçekleştiriliyor. Bunu yapan enerji oligarkları görmedim.
- Neden iş dünyamız ve siyasetçilerimiz garip ilişkilere sahip ve her zaman aynı dili konuşmuyor? Onlara ne engel oluyor? Kendinizi aracı rolünde faydalı görüyor musunuz, bu barikatın her iki tarafında da bulundunuz?
- Hayır. Son 20 yıldır kamu hizmetiyle uğraşıyordum. Bunun yeterli olduğunu düşünüyorum. Bana tekrar böyle bir rol dilemeyin.
- Yoksa siz de işinizi yurt dışına taşımayı mı planlıyorsunuz? Buradaki koşulları, neredeyse hiç yeni yatırımcı yokken ve diğerleri bavullarını toplarken nasıl değerlendiriyorsunuz?
- Kulağa çok kötümser geliyor. Batarya sistemlerinde dünyada 1 numara olduğumuza göre, yakında Bulgaristan'ın veri depolama ve yapay zeka merkezlerinde de ilk sıralara yükseleceğine inanıyorum.
Neden biliyor musunuz? Enerjiye ne kadar çok yatırım yapılırsa, elektrik o kadar ucuzlar ve 21. yüzyılın fabrikaları olan veri merkezleri ve yapay zeka için o kadar cazip hale geliriz.
ÖZ GEÇMİŞ
- 14 Mayıs 1978'de Haskovo'da doğdu
- 2002'de ABD, Middletown'daki Wesleyan Üniversitesi'nden Ekonomi lisansı
- UNSS'de yüksek lisans ve Londra Ekonomi ve Siyaset Bilimi Okulu'nda uzmanlık
- 41'den 46'ya kadar 6 parlamentoda milletvekili
- 12 Mart 2012 - 12 Mart 2013 tarihleri arasında Borisov 1. Kabinesi'nde Ekonomi, Enerji ve Turizm Bakanı
- 23 Haziran 2026'da siyasetten çekildiğini açıkladı
