Değişim Partisi'nden yapılan açıklamada, hâlâ Cumhurbaşkanı Rumen Radev'in ABD vizelerinin kaldırılması süreciyle ilgili rapor vermesinin beklendiği belirtildi.
Parti, Facebook üzerinden yaptığı açıklamada, ABD tanker uçaklarının bu kez Bezmer Hava Üssü'ne dönüşüne dikkat çekti. Açıklamada, "Bulgaristan Anayasası'na göre dış politika hükümet tarafından belirlenir. Başbakan'ın Bezmer üssünde 8 uçağın kalmasıyla ilgili parlamentoya göndereceği tavsiyeleri sabırsızlıkla bekliyoruz – bakalım çok katmanlı kağıda mı yazılacak" ifadelerine yer verildi.
Başbakan Rumen Radev, diplomatlar yıllık konferansında yaptığı açıklamada, ABD'nin 17 Temmuz Cuma günü acil bir nota ile hükümetten 8 askeri tanker uçağını Bezmer askeri havaalanında konuşlandırmasına izin verilmesini talep ettiğini duyurdu. Notada, uçakların Orta Doğu'daki ABD askeri operasyonlarına "destek" amacıyla kullanılacağı belirtildi.
Radev, "Şu ana kadar izin vermedik çünkü böyle bir kararın parlamentoda alınması gerekiyor. Bugün hükümet kararıyla bu uçakların kalmasına izin verilmesini parlamentoya teklif edeceğiz" dedi.
GERB partisinden yapılan yorumda ise, "Rosen Zhelyazkov hükümetindeki Savunma Bakanı Atanas Zapryanov, NATO tatbikatı için ABD askeri uçaklarının havaalanımıza girmesine izin verdi. Bunu bakan olarak yetkisi dahilinde yaptı çünkü bu müttefiklik yükümlülükleriyle ilgiliydi. Şimdi Başbakan Rumen Radev ise bu uçakların savaş operasyonlarına katılmasına izin vermek istiyor" ifadeleri kullanıldı.
Eski Dışişleri Bakanı Georg Georgiev ise şu soruyu yöneltti: "Vizelerin kaldırılması için izin aldığımızı görmüyorum. Sadece birkaç ay önce Radev, Trump'tan Bulgar vatandaşları için ABD vizelerinin kaldırılmasını talep ettiğini büyük bir tantanayla açıklamıştı. Vizeler kalktı mı, kalkmak üzere mi? Bu konuda bilmediğimiz bir şey mi var ki uçakların ülkemizde kalması konusu yeniden gündeme geliyor?"
ABD Hava Kuvvetleri'ne ait uçaklar 19 Şubat'ta Bulgaristan'a indi. Bunu ilk duyuran eski Dışişleri Bakan Yardımcısı Milen Keremedchiev oldu. Keremedchiev, Vasil Levski Havaalanı Terminal 1'den çektiği bir fotoğrafı paylaşarak 7 ABD askeri tanker uçağı, üç C-17 ve C-130 kargo uçağı ile birkaç Boeing 747 asker nakliye uçağının görüldüğünü belirtti.
Keremedchiev, fotoğrafa "Hepsi İran'a gidiyor. Görünüşe göre orası çok yakında çok sıcak olacak" notunu düştü. Bu durum, Bulgar havaalanının ABD'nin İran'daki askeri operasyonlarına başlangıç noktası olarak kullanılıp kullanılmayacağı endişesini doğurdu.
O dönemde ABD'nin Sofya Büyükelçiliği ve Savunma Bakanlığı, bunun NATO'nun artırılmış teyakkuz faaliyetleri kapsamındaki bir tatbikat olduğunu açıkladı. Personelin sadece uçakların bakımı için görevlendirildiği belirtildi. Daha sonra Bulgaristan'ın ABD'ye 15 uçak ve 500 personele kadar konuşlandırma izni verdiği ortaya çıktı. Dönemin Dışişleri Bakanı Nadejda Neynski, kalış süresinin 17 Şubat - 31 Mayıs arasında olduğunu açıkladı.
Karar, Zhelyazkov hükümetinin son iki iş günü olan 17 ve 18 Şubat'ta alındı. Dönemin Savunma Bakanı Atanas Zapryanov, yeni hükümet göreve başlamadan önce müttefiklerden bir nota almıştı.
Mart başında Kayyum Bakan Andrey Gyurov, Zapryanov'dan uçakların askeri havaalanlarından birine taşınıp taşınamayacağına dair bir analiz yapmasını istedi. Ancak uçaklar taşınmadı ve Sofya havaalanında kaldı. Aslında Vrazhdebna askeri havaalanına konuşlandırılmışlardı ancak burası tüm uçaklar için yeterli kapasiteye sahip olmadığından sivil Vasil Levski Havaalanı da kullanıldı.
Askeri uçakların konuşlandırılması Tahran'ın sert tepkisine yol açtı. İran, Sofya'yı "misilleme önlemleri" almaya hazır olduğu konusunda uyardı.
Mart ayında Yunanistan, kuzeydoğudaki Dimotika şehrine Patriot bataryası konuşlandırmış ve Bulgar hava sahasını da korumuştu. Ancak geçen hafta sürpriz bir şekilde "balistik saldırı tehlikesinin ortadan kalktığı" gerekçesiyle bataryayı çekti. Böylece şu anda Bulgaristan semaları sadece Sovyet yapımı MiG-29'lar tarafından korunuyor, her ne kadar yeni F-16'lar eğitim uçuşlarına başlamış olsa da. Tamamen devreye alınmaları ve savaş görevlerinde kullanılmaları en az 2 yıl alacak.
Başbakan Rumen Radev göreve başladıktan sonra ABD Başkanı Donald Trump ile görüştüğünü açıkladı. Radev, 20 Mayıs'ta yaptığı açıklamada, "Amerikan tarafının kalış süresinin uzatılmasını talep edeceğini bekliyorum. Bu bağlamda dün Savunma Bakanı Pete Hegseth ile, ardından da Başkan Donald Trump ile telefon görüşmesi yaptım. ABD Başkanı ile görüşmemde Bulgar vatandaşları için vizelerin kaldırılması konusunu ısrarla gündeme getirdim ve bu konunun acilen ele alınmasını bekliyorum" ifadelerini kullandı.
Vizelerin kaldırılıp kaldırılmayacağına henüz yanıt gelmemiş olmasına rağmen hükümet, ABD uçaklarının 30 Haziran'a kadar Sofya'da kalmasına izin verdi. Dönemin Savunma Bakanı Dimitar Stoyanov, ABD askeri tanker uçaklarının başkentte kalmasının Bulgaristan için doğrudan bir tehlike oluşturmadığını söyledi.
Stoyanov, her zaman riskler bulunduğunu ancak şu anda ülke için doğrudan bir tehdit olmadığını belirtti. Uçakların kalış süresinin uzatılması kararı öncesinde Savunma Bakanlığı ve istihbarat birimlerinin yeni bir analiz ve risk değerlendirmesi yaptığını, doğrudan bir tehdit olmadığının teyit edildiğini açıkladı. Stoyanov, ABD'den gelen yeni notanın bir öncekinin devamı olduğunu ve uçakların görevinin eğitimle ilgili olduğunun yeniden teyit edildiğini söyledi.
