Kuzey ve Güney Bulgaristan arasında keskin fark
31 belediyede tek bir kilometre iyi durumda yol yok
Yol ağının durumu, özellikle ağır kazalar ve daha fazla güvenlik önlemi arayışı bağlamında kamuoyunun gündeminde olmaya devam ediyor.
Çoğu zaman odak noktası sürücülerin davranışları, kurallara uyulmasının denetimi ve cezalar olurken, altyapının kalitesi geri planda kalıyor. Her ne kadar yol güvenliğinin tüm resmini yansıtmasa da, Yol Altyapısı Ajansı'nın (API) belediye verileri sorunların nerelerde yoğunlaştığını ve hangi belediyelerin yol bakımında en çok geride kaldığını açıkça gösteriyor.
İncelediğimiz veriler, Kamu Bilgisine Erişim Yasası kapsamında API tarafından sağlanmış olup, yol kaplamalarının 2025 yılı sonu itibarıyla durumunu yansıtıyor. Güncel tartışma açısından önemli olan nokta, verilerin yalnızca kaplamanın kendisini tanımlaması, buna eşlik eden fiziksel altyapıyı (bariyerler, işaretler, aydınlatma vb.) kapsamamasıdır.
Söz konusu olan cumhuriyet yolları ağıdır; belediye yolları bu incelemenin dışındadır, çünkü ajansın sorumluluğunda değildir.
Kaplamalı yollarda API üç tip ayırt etmektedir:
- Kaplama hasarı %10'un altında olan iyi durumdaki yollar;
- Kaplama hasarı %10 ile %30 arasında olan orta durumdaki yollar;
- Kaplama hasarı %30'un üzerinde olan kötü durumdaki yollar.
Bugün belediyelere ait verilere daha ayrıntılı olarak bakıyoruz.
Farklı durum kategorilerindeki yollar neredeyse eşit dağılmış durumda: raporlanan uzunluğun yaklaşık %37'si iyi durumda, %36'sı orta durumda ve %27'si kötü durumda. 53 belediyede kaplamanın yarısından fazlası kötü durumdayken, 100 belediyede kötü yollar raporlanan toplam uzunluğun en az üçte birini oluşturuyor.
Buna karşılık, 86 belediyede iyi kaplama yol ağının yarısından fazlasını oluşturuyor; bu da bozulmanın eşit dağılmadığını, aksine yoğunlaştığını gösteriyor.
Gösterge niteliğinde bir diğer veri de 31 belediyede tek bir kilometre iyi durumda cumhuriyet yolu bulunmaması –
tüm ağ farklı aşamalarda çürüme halinde
Karamsar tablo daha da detaylandırılabilir – kötü durumun neredeyse tamamen hakim olduğu belediyeler var. Miziya, Tsar Kaloyan, Medkovets, Yakimovo ve Yakoruda'da raporlanan tüm kaplama uzunluğu 'kötü' kategorisine girerken, Primorsko, Borovan, Dalgopol, Georgi Damyanovo, Nesebar ve Tsarevo'da da oran çok yüksek.
Bu belediyelerin bir kısmında nispeten kısa kesimler söz konusu olsa da, kötü durumun 50 km'nin üzerinde önemli bir ağı kapsadığı durumlar da var – örneğin Vratsa, Montana, Sredets, Razgrad, Vidin, Nesebar, Sungurlare, Ihtiman ve Samokov.
Dağılımın diğer ucunda ise neredeyse tüm veya tüm kaplamanın iyi durumda olduğu belediyeler var – örneğin Strumyani, Suvorovo, Bansko, Mineralni bani, Chuprene, Opaka, Nedelino ve Sopot.
Velingrad, Blagoevgrad, Aksakovo, Omurtag, Asenovgrad, Dimitrovgrad ve Svilengrad gibi daha büyük belediyeler de iyi durumdaki yolların yüksek payıyla öne çıkıyor.
Kuzey ve Güney Bulgaristan arasında yolların durumunda belirgin bir fark var
İyi durumdaki kaplamalı yolların çok yüksek paya sahip olduğu belediyeler Güneybatı Bulgaristan'da yoğunlaşırken, tam tersine Kuzeybatı'da kötü yolların yüksek paya sahip olduğu belediyeler yoğunlaşıyor. Bu farklılıkların bir kısmı yeni otoyollar ve birinci sınıf yolların inşa hızındaki farklılıklarla açıklansa da, ülkenin belirli bölgelerinde onarımlara öncelik verilmesi de kaçınılmaz olarak rol oynuyor.
Kazalar ve ölüm oranlarıyla ilgili tartışma hiçbir şekilde sadece kaplama kalitesi ve diğer fiziksel altyapıyla sınırlı değil. Ancak bu, göz ardı edilemeyecek bir faktördür – en iyi sürücüler ve en güvenli araçlar bile yolların kötü durumunu aşamaz.
Bu nedenle, kazaları azaltmayı hedefleyen önlemlerin, yol ağının inşasında ama özellikle bakımında kaliteyi ele alması zorunludur.
