Mısır'ın başkenti Kahire'de iki kadın tasarımcı, plastik kirliliğiyle sıra dışı bir yöntemle mücadele ediyor: Atık poşetleri çanta, kıyafet ve mobilyaya dönüştürüyorlar.
Mısır, antik tarihi ve görkemli anıtlarıyla tanınıyor olsa da bugün ülke çok daha modern bir sorunla karşı karşıya: Plastik atıklar. Her yıl yaklaşık 2,5 milyon ton plastik atık üretilen Mısır, Akdeniz'e en fazla plastik atık atan ülke konumunda. Kişi başına yıllık plastik poşet tüketimi bölgeye göre 350 ila 560 arasında değişiyor.
İşte bu durum, tasarımcılar Mariam Hazem ve Hend Riad'a ilham verdi. Kahire merkezli Reform Studio'yu kuran ikili, atıklara yeni bir soluk kazandırıyor. Riad, "Atıkları bir malzemenin ömrünün sonu olarak görmüyoruz. Bizim için onlar bir fırsat, yeni bir kaynak" diyor.
Kendi kumaşlarını icat ettiler
Henüz Kahire Alman Üniversitesi'nde öğrenciyken Plastex adını verdikleri yenilikçi bir tekstil geliştirdiler. Bu kumaş, ince şeritler halinde kesilmiş plastik poşetlerin pamuk ve diğer doğal liflerle dokunmasıyla üretiliyor.
Plastik şeritler boyanmadığı için her çanta, sandalye ya da mobilya parçası kendine özgü, eşsiz bir renk kombinasyonuna sahip oluyor. Yapılan testler Plastex'in orijinal boyutunun iki katına kadar esneyebildiğini, bu malzemeden yapılan bir çantanın ise 50 kilonun üzerinde yük taşıyabildiğini gösteriyor.
Her şey el emeği
Dokuma işlemi, geleneksel el tezgâhlarında çalışan yerel ustalar tarafından yapılıyor. Tezgâhlar, yeni malzemeye uyum sağlaması için küçük çaplı değişikliklerle modernize edilmiş. Böylece binlerce yıllık zanaat geleneği, çevreci bir yorumla yeniden hayat buluyor.
5000 yılı aşkın bir geçmiş
El dokumacılığının Mısır'da kökleri çok derinlere uzanıyor. Dünyanın bilinen en eski dokuma giysisi olan Tarhan elbisesi, Kahire'nin yaklaşık 50 kilometre güneyinde bulunmuş ve 5000 yıldan daha eski bir tarihe sahip.
Mısırbilimci ve tekstil tarihçisi Dr. Gillian Vogelsang-Eastwood'a göre, verimli Nil vadisi keten yetiştirmek için ideal bir bölgeydi ve ünlü Mısır kumaşlarının ana hammaddesini oluşturuyordu. Antik ticaret yollarına, özellikle de İpek Yolu'na yakınlık sayesinde Mısır dokumaları antik dünyanın en çok aranan ürünleri arasına girdi.
Vogelsang-Eastwood, "Mısır keteni bugünkü Lübnan, Levant ve hatta Sahra Altı Afrika'ya kadar ticaret yapılıyordu. Yüksek kalitesiyle tanınıyordu ve Antik Mısır'ın en önemli ihraç ürünlerinden biriydi" diye anlatıyor. Kumaş o kadar değerliydi ki çoğu zaman takas aracı olarak kullanılıyor, Tutankamon gibi hükümdarlar zengin dokumalarla gömülüyordu.
Günümüzde Yukarı Mısır'daki el dokumacılığı geleneği, UNESCO'nun Acil Koruma Gerektiren Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'nde yer alıyor.
