Çin'den online alışveriş yapanları bir zam daha bekliyor. Temu, Shein ve AliExpress gibi platformlardan yapılan her alışverişe en az 6 euro vergi ödenecek.
1 Temmuz itibarıyla, Çin'den gönderilen her bir ürün için 3 euro sabit gümrük vergisi uygulamaya konuldu. Bu durum, özellikle Bulgaristan ve diğer AB ülkelerinde en çok tercih edilen ucuz Çin mallarını ciddi şekilde pahalı hale getirdi.
En geç 1 Kasım 2026'ya kadar ise Çin sitelerinden yapılan online alışverişlere bir ek ücret daha eklenecek. Bu, muhtemelen 2 euro olacak bir 'paket işlem ücreti' olacak. Böylece tek bir ürün siparişinde gümrük vergisi ve işlem ücreti toplamı 5 euroya, üzerine yüzde 20 KDV eklenince de toplam vergi yükü 6 euroya çıkacak.
Örneğin bir tükenmez kalem ya da mutfak havlusu gibi ucuz bir ürün sipariş edildiğinde, 6 euroluk vergi eklenmesi birçok tüketiciyi Çin sitelerinden alışveriş yapmaktan vazgeçirebilir ve onları mahalle bakkalına yönlendirebilir. Avrupa Komisyonu'nun hedefi de tam olarak bu.
1 Temmuz'a kadar, Çin sitelerinden 150 euroya kadar olan siparişlerde KDV alınıyor ancak gümrük vergisinden muaf tutuluyordu. Bunun nedeni, çok sayıda ucuz ürün içeren paketlerin gümrük işlemlerinin çok zaman almasıydı; her bir ürünün ayrı ayrı tarife sınıfına sokulması ve düşük fiyat nedeniyle küçük bir gümrük vergisi hesaplanması gerekiyordu.
Bu uygulama, yalnızca Bulgarların değil, tüm AB vatandaşlarının Çin'den online siparişlerinde büyük bir artışa yol açtı. Bu da Avrupalı perakendecilerin cirolarının daralmasına neden oldu çünkü Çin rekabeti karşısında kendi pahalı ürünlerini satamaz hale geldiler.
Buna bağlı olarak AB ülkelerinin bütçelerine giren KDV gelirleri de azaldı. Örneğin bir tüketici AB'deki bir mağazadan 70 euroya gözlük çerçevesi alıp KDV'sini ödemek yerine, Çin'den 5 euroya gözlük çerçevesi alıp çok daha az KDV ödüyordu. Tüketiciler ucuz online alışverişten kazançlı çıkarken, Avrupalı tüccarlar ve AB bütçeleri kaybediyordu.
Bu nedenle Avrupa Komisyonu, AB dışı ülkelerden yapılan uzaktan siparişlerde gümrük vergisi toplama konseptini tamamen değiştirme kararı aldı. 1 Temmuz'dan itibaren, Çin sitelerinden sipariş edilen ve değeri 150 euroya kadar olan her bir ürün için 3 euro sabit gümrük vergisi yürürlüğe girdi. Değeri 150 euroyu aşan paketlerde ise herhangi bir değişiklik yok; bunlar eskiden olduğu gibi her bir ürünün kendi tarifesine göre vergilendirilmeye devam ediyor.
Gümrük Ajansı'ndan yapılan açıklamaya göre, 'ürün' kavramı, aynı tarife sınıflandırmasına, tanımına ve menşeine sahip bir veya daha fazla malı ifade ediyor. Yani bir kişi 5 adet tişört sipariş ederse, bunlar aynı üründen 5 adet olduğu için sadece 3 euro sabit gümrük vergisi ödeyecek. Ancak bir tişört ve bir saat sipariş ederse, iki farklı ürün olduğu için 6 euro gümrük vergisi ödemek zorunda kalacak.
Ayrıca ithal edilen malların toplam bedeli üzerinden KDV de ödeniyor. Ürünün kendi KDV'si, alışveriş yapılan platformda belirtilen fiyata dahil. Ancak 3 euroluk sabit gümrük vergisine de yüzde 20 KDV ekleniyor.
Yani tek bir ürün sipariş edildiğinde, belirtilen fiyata ek olarak 3,60 euro (3 euro gümrük vergisi + 0,60 euro KDV) ödenecek. İki farklı ürün sipariş edilirse bu rakam 7,20 euroya çıkıyor.
Yeni 3 euroluk gümrük vergisinin tahsilatı ve ödenmesi, gümrük işlemlerinin bir parçası. Çoğu durumda bu vergi, alışveriş anında KDV'yi de tahsil eden online platformlar tarafından üstleniliyor. Eğer gümrük vergisi sipariş fiyatına dahil edilmemişse, bu vergi tüketicinin dolaylı temsilcisi (posta veya kurye) tarafından ödeniyor ve kurye ürünü teslim ederken bu parayı tüketiciden alıyor.
AliExpress, Temu, Shein gibi büyük online platformlar AB'nin IOSS (Import One-Stop Shop) tek pencere sistemini kullanıyor. Bu sayede müşteriler, KDV ve 3 euroluk gümrük vergisini siparişi tamamlarken doğrudan sitede ödüyor; paket Bulgaristan'a geldiğinde ek bir ücret çıkmıyor.