Bulgaristan turizmi, yaz sezonunun en hareketli döneminde hafif ancak gözle görülür bir düşüş yaşıyor. Turizm Bakanı İlin Dimitrov, Parlamento Turizm Komisyonu'ndaki denetim sırasında yaptığı açıklamada, Haziran ve Temmuz 2026 aylarındaki turist sayısının geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık yüzde 1,5 azaldığını belirtti. Dimitrov, "Bu durumu istatistiksel hata olarak nitelendirmesem de ölümcül bir şey de değil, sınırlar içinde kalıyor" yorumunu yaptı. Bu gelişmelerin ardından bakanlık, yeni uçuşlar için teşvikler, turizm vergisinde değişiklikler, daha güçlü merkeziyetsiz tanıtım çalışmaları ve yaz sezonunu daha erken başlatmak amacıyla "2027 Eurovizyon"u bir araç olarak kullanma gibi bir dizi önlem hazırlıyor.
Düşüş resmi istatistiklere de yansımış durumda. Ulusal İstatistik Enstitüsü'nün Temmuz ayı verileri de ülkeye gelen turist akışında bir soğumaya işaret ediyor. Temmuz ayında Bulgaristan'ı ziyaret eden yabancı sayısı 1,98 milyon oldu ve bu rakam Temmuz 2025'e göre yüzde 1,2'lik bir azalmaya karşılık geliyor. Tatil ve gezi amaçlı seyahatlerdeki düşüş ise çok daha belirgin; yüzde 2,7.
Bu durum, yılın daha zayıf başlamasının ardından geldi. İlin Dimitrov daha Haziran ayında, Eurostat verilerine göre Bulgaristan'ın Ocak-Nisan döneminde turist artışı açısından AB'de son sırada yer aldığını duyurmuştu. O dönemde yaz aylarında yüzde 2-3'lük bir artışın mümkün olabileceğini belirten bakan, asıl sonucun ancak sezon bittikten sonra netleşeceğini vurgulamıştı.
Bakanlığın en büyük projelerinden biri, Kuzey Bulgaristan'daki hava ulaşımını canlandırmak için özel bir fon oluşturulması. Bu fon, belediyelerin de dahil olduğu ve Güney Bulgaristan'da halihazırda uygulanan mekanizmaya benzer bir yapıda olacak.
Hedef sadece yazın en yoğun haftalarında daha fazla uçuş sağlamak değil. Devlet, havayolu şirketlerini özellikle sezonun "kanat" olarak adlandırılan erken ilkbahar ve geç sonbahar dönemlerinde çekmek istiyor. Bu dönemlerde otellerde boş kapasite bulunuyor ancak uluslararası bağlantılar zayıf kalıyor.
Dimitrov, havayolu şirketleri için finansal bir teşvik niteliği taşıyan iniş vergilerindeki indirimleri de hatırlattı. Sofya, Varna, Burgaz ve Filibe havalimanlarında düşük maliyetli havayolu şirketleriyle olan ortaklık devam ediyor.
Turizm vergisi artık doğrudan belediye bütçesinde kaybolamayacak. Belediyelerin turizm vergisinden elde ettikleri gelirleri nasıl kullanacaklarına dair kurallar getirecek Turizm Yasası'nda değişiklikler hazırlanıyor. Amaç, belirli bir asgari payın tanıtım, etkinlikler ve ulaşım bağlantılarının iyileştirilmesi yoluyla zorunlu olarak sektöre geri döndürülmesi.
Dimitrov konuyu şöyle açıkladı: "Turizm tanıtımının merkeziyetsizleştirilmesi de öngörülüyor. Turizm Yasası'nda yapılacak değişikliklerle verginin nasıl harcanacağı çerçevelenecek. Yani, turizm vergisi alan her belediyenin bu vergiyi ya pazarlama etkinliklerine ya da ulaşım bağlantılarıyla ilgili etkinliklere harcaması gereken asgari bir sınır belirleyeceğiz."
Bakan, reformun somut yönünü de şimdiden duyurdu: Toplanan turizm vergisinin en az yüzde 50'si turist çekme ve ulaşım bağlantısı etkinliklerine ayrılacak, kalan kısım ise turizm altyapısı için kullanılabilecek.
2027 yılı için en büyük koz "Eurovizyon" olacak. Bakanlık, bir sonraki yaz sezonunun Paskalya civarında başlamasını, Mayıs ayında "Eurovizyon"a ev sahipliği yapılmasıyla güçlü bir uluslararası ivme kazanmasını ve sonbaharda da önemli ölçüde uzun sürmesini planlıyor.
Burgaz, yarışmanın 71'inci organizasyonuna resmi olarak ev sahipliği yapmaya seçildi. Yarı finaller 11 ve 13 Mayıs 2027 tarihlerinde, büyük final ise 15 Mayıs'ta "Arena Burgaz"da gerçekleştirilecek.
Dimitrov, birkaç bakanlığın katılımıyla bir koordinasyon kurulu oluşturulduğunu duyurdu. Turizm bakanlığı, etkinliği Bulgaristan'ın uluslararası tanıtımı için de kullanacak; bu kapsamda gazeteci ziyaretleri organize edilecek ve Burgaz ile Varna gibi büyük belediyelerle ortak yan programlar düzenlenecek.
Bakanlığın beklentisi, "Eurovizyon"un yaklaşık 90 bin ziyaretçi çekmesi yönünde. Dimitrov'a göre geniş bölgedeki otel kapasitesi 300 bin ile 400 bin yatak arasında değiştiğinden, konaklama temel bir sorun teşkil etmeyecek.
Bakan, "Asıl sorun muhtemelen ulaşım bağlantıları olacak çünkü turistlerin bir kısmı Sofya'ya, bir kısmı Burgaz'a, bir kısmı da Varna'ya iniş yapacak" dedi ve bağlantıları iyileştirmek için çalışmalar yürütüldüğünü sözlerine ekledi.
Konu organizatörlerin de odak noktasında yer alıyor. Bulgaristan Ulusal Televizyonu (BNT), ev sahipliği hazırlıklarındaki kilit unsurlar arasında ulaşım altyapısını ve uluslararası bağlantıları gösteriyor. Burgaz Havalimanı ise şimdiden yarışma dönemi için ek uçuş bağlantıları üzerinde çalışmaya başladı.
Medya tarafındaki iddia çok daha büyük. Dimitrov, yarışma için yaklaşık 1000 gazetecinin geleceğini tahmin ediyor. Bakanlığın hesaplamalarına göre, bu gazetecilerin varlığı Bulgaristan hakkında 350 bin ile 400 bin arasında haber, yayın ve çevrimiçi mesaj üretebilir. Bakan, "Bu, Bulgaristan için son derece güçlü bir tanıtım olacak" ifadelerini kullandı.
Burgaz da 1000'den fazla medya temsilcisine ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Belediye, şimdiden basın merkezi alanları ve ana salonun lojistiği üzerinde çalışmalarını sürdürüyor.
Turizm bakanlığının hedefi, "Eurovizyon" etrafındaki uluslararası akışın sadece yarışmanın olduğu haftayla sınırlı kalmaması ve aktif yaz sezonunun Mayıs ortasından itibaren başlaması.
Dokuz ulusal turizm merkezinin geleceği de ayrı bir tartışma konusu. Dimitrov'a göre biriken sorunlar, yıllar süren genişlemenin ve son derece karmaşık mülkiyet yapısının bir sonucu.
Bakan, "Devlet, belediye, özel, karma, yarı karma, çok karma... Kimse nasıl olduğunu açıklayamıyor ama bir şekilde büyüyüp gelişen turizm merkezlerimiz var" şeklinde konuştu.
Bu konu yönetim programına dahil edildi ve çözümler için son hedef tarih 2029 yılı olarak belirlendi. Dokuz ulusal turizm merkezinin tamamı için tek bir model aranmayacak. Bölgesel Kalkınma ve Bayındırlık Bakanlığı'nın da katılımıyla yerinde ziyaretler ve toplantılar planlanıyor. Mülkiyet yapısındaki özel durum nedeniyle ilk ele alınacak vaka "Güneşli Sahil" olacak.
Bakanlık, Dimitrov'un "eski" olarak nitelendirdiği turistik tesislerin sınıflandırılmasına ilişkin yönetmeliği de masaya yatırmaya hazırlanıyor. Bakan, "Saçma sapan nedenlerle sınıflandırma başvuruları reddediliyor. Yönetmeliği açacağız ve analiz edeceğiz. Yıl sonuna kadar değiştirilmesi için bir süre koydum" dedi.
Değerlendirilen çözümler arasında puanlama sistemi getirilmesi de var. Ayrıca sınıflandırma belgelerinin artık fiziki olarak yerinde alınması zorunluluğunun kaldırılması ve sürecin elektronik ortama taşınması öngörülüyor.
Dimitrov, kış sezonu tanıtımı için finansal durumu oldukça kritik bir dille anlattı. Göreve başladığında, çok sayıda sözleşme taahhüdü üstlenilmiş olmasına rağmen serbest kaynağın sadece 281 bin euro olduğunu belirtti.
"Bakan olduğumda elimizde sadece 281 bin euro kalmıştı ve çok sayıda sözleşme imzalanmıştı. Mevcut tüm sözleşmeleri sonuna kadar kullanıyoruz ve en etkili tanıtımı yapabildiğimiz için Google ve Meta'nın imkanlarından yararlanıyoruz" diyen Dimitrov, kısıtlı bütçeye rağmen dijital mecralara odaklandıklarını vurguladı.
Sektörün bütçesi göz önüne alındığında bu kısıtlı kaynak şaşırtıcı değil. 2026 yılı için toplam turizm harcamaları yaklaşık 14,46 milyon euro olarak planlandı; bu da bir önceki yıla göre yüzde 1,85'lik bir düşüş anlamına geliyor.
Bakanlık aynı zamanda İsrail ve Türkiye'den gelen turist akışını canlandırmak için de paralel çalışmalar yürütüyor. Türkiye için ana engeller vize uygulamaları ve ulaşım erişilebilirliği olmaya devam ediyor.
İlin Dimitrov daha Temmuz ayında, daha hızlı vize verilmesi ve daha fazla Türk turist çekilmesi için somut çözümler arandığını duyurmuştu. Konu Parlamento komisyonunda da ele alınmış ve devasa komşu pazarın potansiyelinin kullanılmasının önündeki engellerden biri olarak konsolosluk hizmetlerinin yetersiz kapasitesi gösterilmişti.
Dimitrov'un yine Temmuz ayında dile getirdiği daha büyük hedef ise, hükümetin görev süresi sonuna kadar Bulgaristan'a gelen yabancı turist sayısını ikiye katlamak.
