Bulgaristan'ın 19 Nisan'da yapılacak erken seçimlerine katılan partiler arasında, geçici Başbakan Andrey Gyurov ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin Pazartesi günü Kiev'de 10 yıllık bir işbirliği anlaşması imzalamasının ardından tartışmalar patlak verdi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve Bulgaristan Başbakanı Andrey Gyurov, 30 Mart 2026'da Kiev'de imzaladıkları belgeleri takdim ediyor. Fotoğraf: EPA/SERGEY DOLZHENKO.Anlaşmaya göre Bulgaristan, AB'nin SAFE programı kapsamında Ukrayna'ya askeri yardımına devam edecek; bu yardım eğitim, insansız hava aracı ve mühimmat ortak üretimini de içerecek. Anlaşma ayrıca istihbarat ve güvenlik işbirliği, hibrit tehditler ve dezenformasyonla mücadele, Karadeniz bölgesinde güvenliğin güçlendirilmesi, yaptırımlarda işbirliği, insani yardım ve Ukrayna'daki Bulgar azınlığa yönelik kültürel girişimleri de kapsıyor.
Zelenskiy, “Aktif bir enerji koridoru sağlamak için çalışıyoruz. Bu koridor, Ukrayna'nın yılda yaklaşık 10 milyar metreküp gaz almasını sağlayabilir” dedi. Gyurov ise ortak basın toplantısında, “Ukrayna'nın kritik altyapıyı koruma ve Karadeniz'de seyrüsefer serbestisini sağlama konusundaki büyük deneyimini takdir ediyoruz” ifadelerini kullanarak Zelenskiy'nin yönetimini “ahlaki pusula” olarak tanımladı.
Anlaşma, Ekim 2024'te Bulgaristan Bakanlar Kurulu tarafından onaylanan iki ülke arasındaki ortaklığı güçlendirme kararının ardından geldi.
Ancak Rusya yanlısı aşırı sağcı Revival (Diriliş) partisi öfkeyle tepki göstererek, “Bulgaristan'ın yasa dışı Başbakanı, Ukrayna'nın yasa dışı Devlet Başkanı ile yasa dışı bir sözleşme imzaladı” dedi ve geçici bakanların “derhal tutuklanması” çağrısında bulundu.
Seçim yarışına katılmak üzere yakın zamanda kendi partisi Progressive Bulgaria'yı (İlerici Bulgaristan) kuran eski Cumhurbaşkanı Rumen Radev de geçici Başbakan Gyurov'u “ulusal güvenlik için risk” oluşturmakla eleştirerek, “Bulgarlar sizden seçim ve artan maliyetlere karşı koruma bekliyor, bir savaşa daha fazla dahil edilmeyi değil” dedi.
Geleneksel olarak Moskova yanlısı olan Bulgar Sosyalist Partisi de bu hamlenin “seçimlerden hemen önce Bulgaristan'a daha fazla bölünme getirdiğini” söyledi.
Bulgaristan'ın Rusya'nın 2022'de Ukrayna'yı geniş çaplı işgaline verdiği tepki ülkede yeni ayrışma çizgileri yarattı; AB yanlısı partiler ile Avrupa şüphecisi veya Rusya yanlısı partiler arasındaki ayrım derinleşti. Koalisyon hükümetleri, AB yanlısı We Continue the Change (Değişime Devam) ile Kremlin yanlısı Sosyalist Parti gibi karşıt güçlerden oluştu. Ukrayna savaşı ayrıca Radev'in Cumhurbaşkanı olarak Rusya'ya yaptırımlara karşı çıkan giderek milliyetçi ve sert bir çizgi benimsemesine yol açtı.
Ancak Ukrayna'ya yardım gönderilmesi konusundaki anlaşmazlıklara rağmen Bulgaristan, Kiev'in başlıca mühimmat tedarikçilerinden biri haline geldi. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, geçen Eylül ayında yaptığı açıklamada, “Savaşın başında Ukrayna'da kullanılan silahların üçte biri Bulgaristan'dan geliyordu” ifadesini kullanmıştı.
Kiev ziyareti, 11 Şubat'ta göreve başlayan geçici Başbakan Gyurov ile bağlantılı bir dizi gelişmeden biri. Gyurov, 20 Mart'ta Bulgaristan'ın ABD Başkanı Donald Trump'ın “Barış Kurulu”ndan (Board of Peace) ayrılacağını açıklamıştı, ancak bunun hangi kurumsal adımları gerektireceği henüz net değil: Bulgaristan'ın Trump'ın projesine katılımı, bir önceki Başbakan Rosen Zhelyazkov tarafından onaylanmış, ancak Zhelyazkov'un hükümeti kitlesel protestolar sonucu düşürülmüştü.
Gyurov liderliğindeki geçici hükümet ayrıca 19 Nisan seçimleri öncesinde yüzlerce oy sahtekarlığı ihbarını da işleme alıyor.
Artan kamuoyu görünürlüğüne rağmen Gyurov, geçen Pazar günü yayınlanan ilk canlı TV röportajında daha fazla siyasi hırsı olmadığı konusunda ısrar etti. Geçici hükümetinin, seçimlerden sonra yeni parlamentonun toplanması ve yeni bir Bakanlar Kurulu üzerinde anlaşmaya varılmasıyla bu bahar dağılması bekleniyor.
