Savunma Bakanı Dimitar Stoyanov Pazar günü yaptığı açıklamada, Bulgaristan'ın hava savunma kabiliyetlerini güçlendirmek için NATO'dan artan destek aradığını, Karadeniz'deki güvenlik olaylarına yönelik ise diplomasiyi önceliklendirdiğini söyledi.
Stoyanov, Sofya'da Askeri Paraşütçü Günü dolayısıyla düzenlenen törenin ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, Bulgaristan'ın ağustos ayı sonunda ve 13 Ekim'de NATO'ya iki mektup göndererek müttefik ülkelerin imkanlarına göre geliştirilmiş hava gözetimi, hava devriyesi desteği ve yer-hava füze sistemleri talep ettiğini belirtti. Görüşmelerin sürdüğünü kaydeden bakan, bu hafta içinde sağlanabilecek yardıma ilişkin nihai değerlendirmenin yapılmasını beklediğini ifade etti.
Stoyanov, Bulgar hava sahasının şu anda kendi savaş uçakları ve yer-hava füze sistemleri tarafından korunduğunu, ancak bazı teçhizatın eskimiş olduğunu söyledi. Bakan, hangi yardımın sağlanacağına dair ayrıntı vermeden müttefik uçakların ve ek teçhizatın Bulgaristan'a konuşlandırılmasının beklendiğini de sözlerine ekledi. Bulgaristan'ın ay sonunda NATO karargahına, İttifak'ın insansız hava aracı savunma programına katılma niyetini resmen bildiren bir mektup sunması bekleniyor.
Karadeniz'de son dönemde yaşanan insansız hava aracı olayları ve gemilere yönelik saldırılarla ilgili konuşan Stoyanov, Bulgaristan'ın karasularında ve münhasır ekonomik bölgesinde durumu çözmek için özellikle diplomasi olmak üzere tüm mevcut araçları kullanması gerektiğini vurguladı. Bakanın Romanya ve Türkiye savunma bakanlarıyla görüştüğü, ortak eylemi koordine etmek üzere yakın zamanda üçlü bir toplantının yapılması beklendiği belirtildi.
Bakan, Karadeniz'de Rus insansız hava araçlarının gemilere saldırdığı iddialarını destekleyen güvenilir kanıtların Avrupa Konseyi tarafından paylaşılmasını istedi. Stoyanov, Chelsea-3 gemisine ilişkin Bulgar soruşturmasına güvendiğini ve sonuçlarını beklediğini söyledi. Ayrıca Bulgaristan'ın uçaklarını havalandırmadan önce herhangi bir hava sahası ihlalinin güvenilir şekilde teyit edilmesine ihtiyaç duyacağını belirtti. Ayrı bir olayda söz konusu insansız hava aracının Rus olduğu kanıtlanırsa Bulgaristan'ın muhtemelen Rusya Büyükelçisi'ne resmi bir diplomatik nota vereceğini ekledi.
Stoyanov, NATO müttefikleriyle istişarelerin sürdüğünü ancak bir üyenin güvenliğinin veya toprak bütünlüğünün tehdit altında olduğuna inandığı durumlarda istişare öngören Kuzey Atlantik Antlaşması'nın 4. Maddesi'nin devreye alınmadığını söyledi. Bakan, Starlink uydu sistemiyle iletişim için kullanılan özel mülkiyetteki antenlere yönelik kundaklama saldırısının ardından gerekli tüm önlemlerin alındığını, sonuçların salı veya çarşamba günü açıklanmasının beklendiğini de belirtti.
Bakan, Bulgaristan'ın savaş uçaklarına, yer-hava füze sistemlerine ve insansız hava araçlarını kinetik yollarla etkisiz hale getirebilen sistemler de dahil olmak üzere karşı insansız hava aracı kabiliyetlerine ihtiyaç duyduğunu söyledi. Stoyanov, hava gözetiminin modernleştirilmesindeki gecikmeleri eleştirdi; 2023'te hazırlanan 3D radar sistemleri satın alma projesinde ilk radarın ancak 2028'de gelmesinin beklendiğini kaydetti.
Stoyanov ayrıca Silahlı Kuvvetler Yedek Yasası'nda değişiklik planlandığını, Aralık ayında bir yuvarlak masa toplantısı düzenleneceğini söyledi. Bakan, belirlenmiş prosedürler olmadan seferberlik ve Bulgar birliklerinin yurt dışına konuşlandırılmasını reddetti ve zorunlu askerliğin önümüzdeki beş ila on yıl içinde yeniden getirilmesini beklemediğini, bunun maliyetini gerekçe gösterdi. Savunma Bakanlığı'nın savunmaya Gayri Safi Yurtiçi Hasılanın yüzde 2,33'ünün ayrılmasını önerdiğini belirten Stoyanov, nihai bütçe kabul edilene kadar askeri personel için olası yüzde 5'lik maaş artışında sabır istedi.
Ayrı olarak, Ortak Özel Harekat Komutanlığı komutanı Tuğgeneral Bozhidar Boykov, Bulgaristan Özel Harekat Kuvvetleri'nin modern silah ve teçhizat edinmek, uzaktan sistemleri işletme becerilerini geliştirmek ve hibrit tehditlerle mücadele etmek için çalıştığını söyledi. Boykov, teknoloji haftalar içinde gelişirken teçhizat edinmenin yıllar alabildiği için uzun tedarik süreçlerinin büyük bir zorluk oluşturduğunu uyardı.
Boykov, silahlı kuvvetlerin hasar görmüş gemileri içeren kurtarma ve keşif operasyonları da dahil olmak üzere verilen her görevi yerine getirmeye hazır olduğunu, ancak askeri operasyonlara katılımın siyasi bir karara bağlı olduğunu söyledi. Tuğgeneral, NATO üyesi olarak Bulgaristan'ın topraklarını savunma yükümlülüğü bulunduğunu ekledi.
