Bulgaristan Gıda Güvenliği Ajansı (BGDA), Avrupa Birliği üye ülkeleri ve üçüncü ülkelerden gelen süt ve süt hammaddeleri sevkiyatlarının sıkı denetim rejiminde bir değişikliğe gidiyor. Ajans, 10 Haziran'da başlattığı ve her çiğ süt sevkiyatını kapsayan sınır kapısı yoğun denetimlerini, varış noktalarındaki tesislere kaydırıyor.
Temel değişiklik, kontrol ve numune alımının sınır kapılarında değil, varış noktalarındaki tesislerde yapılacak olmasıdır. 60 gün veya daha uzun olgunlaşma süresine sahip süt ürünleri üretiminde kullanılacak çiğ sütün, laboratuvar analiz sonuçları beklenmeden işlenmeye yönlendirilmesine izin verilecek. Diğer tüm ürün kategorileri için hammadde, test sonuçları alınana kadar süt işleme tesislerinde soğutulmuş halde saklanacak.
Ayrıca değişiklik, risk değerlendirmesine dayalı olarak çiğ süt sevkiyatlarının %5'inde aflatoksin M1 varlığının test edilmesini öngörüyor. Sonuçlar alınıncaya kadar sütün pastörize edilmesi, soğutulması ve kontrol altında saklanması gerekecek.
Diğer hammaddelere yönelik laboratuvar testleri değişmeden kalıyor. Her çiğ ve kısmen dehidrate süt, süt tozu, peynir altı suyu tozu, süt türevleri ve diğer ısıl işlem görmüş süt sevkiyatı için belge kontrolü, fiziksel kontrol ve kimlik kontrolü yapılacak.
Ulusal ve Avrupa mevzuatının gerekliliklerine uyumsuzluk tespit edilmesi halinde BGDA, öngörülen tüm idari tedbirleri alacak.
Değişiklikler, BGDA'nın icra direktörünün emriyle düzenlenmiş olup 19 Haziran 2026 tarihinden itibaren geçerli olacak ve 30 Haziran 2026 tarihine kadar yürürlükte kalacaktır.
Yeni yaklaşım, işleme tesisleri ve depolarda uygulanacak sıkı kontrolü korurken, tüketici korumasının yüksek seviyesini ve süt işleme sektörünün normal işleyişini aynı anda garanti altına almak için takip eylemlerinde daha esnek bir organizasyon getiriyor. Kontrolün etkin organizasyonu için işletmecilerin, sevkiyatların giriş sınır kapısına varmasından en geç 48 saat önce BGDA'yı bilgilendirmeleri zorunludur.
Sınır kapılarındaki denetimlerin getirdiği beklenmedik sonuçlar ise bu değişikliğin arkasındaki temel sebeplerden biri oldu. Bulgaristan Süt İşlemcileri Birliği (BAM), son bir hafta içinde AB ülkelerinden ithal edilen 50'den fazla çiğ süt tankerinin, BGDA'nın yeni emriyle zorunlu kılınan numune sonuçlarındaki gecikmeler nedeniyle ekşiyerek bozulduğunu açıkladı. Birlik, bu durumun süt ve süt ürünleri fiyatlarında artışa yol açacağı uyarısında bulundu.
Öte yandan BGDA İcra Direktörü Prof. Svetla Yancheva, ithal çiğ süt numunelerinin yaklaşık %24'ünde somatik hücre tespit edildiğini, bunun da ürünün elde edilmesi veya taşınması sırasında yetersiz hijyene işaret ettiğini belirtti.