Bulgaristan'da üniversite öğrencileri, daha birinci sınıftan itibaren gerçek bir iş ortamına adım atma şansı yakalıyor. Bu sayede hem pratik deneyim kazanıyor hem de seçtikleri mesleğin kendilerine mutluluk ve tatmin getirip getirmeyeceğini erkenden görebiliyor.
Bu fırsat, Eğitim ve Bilim Bakanlığı'nın (MON) Avrupa Birliği tarafından finanse edilen "Yüksek Öğrenimden İstihdama" adlı projesiyle sunuluyor. Projenin temel amacı, yüksek öğrenim ile işgücü piyasasının ihtiyaçları arasındaki bağı güçlendirmek. Öğrenciler, eğitim gördükleri alana uygun işletme, kurum ve kuruluşlarda çalışıyor. İşverenler ise eğitici olarak sürece dahil oluyor ve güncel bilgi ve becerilere sahip gençleri bünyelerine katma imkanı buluyor.
Proje kapsamında 40 binden fazla öğrencinin pratik eğitim alması bekleniyor. Ayrıca en az beş yüksekokulda pilot olarak ikili eğitim sisteminin (duale Ausbildung) başlatılması da planlanıyor.
Projenin ortakları arasında ülke genelinden 43 yükseköğretim kurumu yer alıyor. BG05SFPR001-3.002-0001 numaralı "Yüksek Öğrenimden İstihdama" projesi, Avrupa Sosyal Fonu Plus tarafından ortak finanse edilen "Eğitim 2021-2027" Programı kapsamında Eğitim ve Bilim Bakanlığı tarafından yürütülüyor. Projenin toplam bütçesi 95.738.173,06 euro ve faaliyetler 2029 yılı sonuna kadar devam edecek.
Bugüne kadar 12 binden fazla öğrenci, henüz eğitimleri devam ederken mesleki hayata ilk adımlarını attı. Başvurular için özel bir platform oluşturuldu. Projeye dahil olan işverenler bu platformda boş pozisyonlarını ilan ediyor. Yaklaşık bir yıl içinde girişime 16 bine yakın öğrenci katılırken, kayıtlı eğitim veren kuruluş sayısı 2.300'ü aştı. Şu ana kadar toplam 63.847 pozisyon için 4.188 ilan yayınlandı.
Proje aynı zamanda girişimcilik becerileri ve yetkinliklerinin geliştirilmesine yönelik faaliyetleri de içeriyor. Öğrenciler; girişimcilik ve inovasyon, finansal okuryazarlık ve yeşil teknolojiler konularında eğitimlerle desteklenecek. Ayrıca öğretim üyeleri, kariyer danışmanları ve yüksekokul uzmanları için de eğitimler düzenlenmesi planlanıyor.
Pratik eğitimler iki şekilde yürütülüyor: öğrenci stajı ve ikili eğitimin (gerçek hayatta denenmesi) uygulanması. Staj sonunda öğrenci, faaliyet raporu hazırlıyor. Bu rapor, danışmanı ve akademik rehberi tarafından bilgi sistemi üzerinden onaylanıyor. Pratik eğitimi başarıyla tamamlayan öğrenciye üniversite tarafından bir sertifika veriliyor.
Her başarıyla tamamlanan ve onaylanan öğrenci stajı için öğrenciye 552 euro burs ödeniyor.
Stajlara katılmak isteyen öğrenciler ve işverenler, edujobs.mon.bg adresine kayıt yaptırabilir. İşverenler bu adreste öğrenci stajlarının yapılabileceği pozisyonlar için ilan yayımlayacak, öğrenciler de bu ilanlara başvurabilecek.
Eğitim ve Bilim Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, bir öğrenci proje kapsamında şu kurallar dahilinde staj yapabilir:
- Proje süresi boyunca en fazla üç öğrenci stajı yapılabilir, ancak bir akademik yılda birden fazla staja izin verilmez. Bir akademik yılda başlayıp bir sonrakinde biten staj, başladığı akademik yıla ait sayılır.
- Lisans ve lisans sonrası yüksek lisans öğrencileri, aynı uzmanlık alanında her bir derece için en fazla bir staj yapabilir.
- Ortaöğretim sonrası yüksek lisans yapan öğrenciler, aynı uzmanlık alanında en fazla iki staj yapabilir.
Stajlar 240 astronomik saat sürüyor ve en fazla 6 aylık bir döneme yayılıyor. Günde 8 astronomik saati, 7 ardışık günde ise 40 astronomik saati geçemiyor. Staj, eğitim veren kuruluştan bir çalışanın (mentor) yardımı ve gözetimi altında ve üniversiteden bir öğretim üyesinin (akademik rehber) danışmanlığında bireysel veya grup halinde yürütülüyor.
Avukat Milena Toleva: Vakaları Analiz Ettik, Duruşmalara Katıldık
Arabuluculuk alanında aktif olarak çalışıyorum çünkü Ulusal Arabulucular Derneği'nin iletişim stratejisinden sorumluyum ve daha fazla insana ulaşmanın yollarını arıyorum. Derneğin temel amacı, arabuluculuk ve uyuşmazlık çözümünün diğer alternatif yöntemlerini yaygınlaştırmak.
Projeye, öğrencilerin diğer ofislerde olduğu gibi sadece evrak düzenleyip kenardan izleyen sıradan stajyerler olmayacağı net fikriyle katıldım. Kendi programımı oluşturdum ve onlarla avukatlık mesleğinin ne olduğunu öğrendik. Onları avukatlık bürosunun yapısına dahil ettim. Gerçek vakaları analiz ettik. Duruşmalara katıldık. Simüle edilmiş arabuluculuklara katılmaya başladık. Öğrencilerin çoğu büyük bir merak içindeydi; birçoğu arabuluculukla ilk kez tanışıyordu.
Staj sayesinde öğrenciler, sadece sınıf ortamında kazanılması zor olan beceriler ediniyor. Üniversitede ağırlıklı olarak teoriye odaklanılıyor. Öğrenciler bir hukukçunun sahip olması gereken nitelikleri (etik ve duygusal zeka) öğreniyor. Program, işverene geleceğin profesyonelleriyle daha gelişimlerinin başında tanışma fırsatı veriyor. Hazır eleman beklemeye alışkınız ama bu sayede onların yetişmesine bizzat katkıda bulunuyoruz. Burada üniversite, uygulama ve işgücü piyasası arasında çok güçlü bir bağ kuruluyor.
Staj süresince işveren teklif ediyor, öğrenci ise 240 iş saatini tamamlamakla yükümlü.
Öğrencilerin en büyük ilgisini bölge, şehir veya eyalet mahkemelerindeki duruşmalara katılmak çekti. Ancak o zaman bazıları mesleğin gerçekte ne olduğunu anlıyor. Bence hepsi çok memnun ayrıldı. Ben bunu onlara yardım etmek için kişisel bir misyon olarak üstlendim.
Eğitim Bakanlığı'nı bu girişimden dolayı tebrik etmek isterim. Gerçekten yüksek öğrenimi işgücü piyasasına bağlayabilir. Tavsiyem ise daha geniş çapta tanıtılması. Birçok öğrenci tesadüfen öğreniyor, bazıları ise çok geç kalıyor.
*Milena Toleva avukat, arabulucu, Ulusal Arabulucular Derneği Yönetim Kurulu üyesidir ve "Yüksek Öğrenimden İstihdama" programına katılmaktadır.
Hukuk Öğrencisi Borislava Metodieva: Okuduğun Şeyin Sana Göre Olup Olmadığını Anlıyorsun
Uluslararası İlişkiler bölümünden mezun oldum. Şu anda hukuk okumaya devam ediyorum, üçüncü sınıfa geçeceğim. Programı, gerçek bir profesyonel ortamda hukuk ve arabuluculuğu bir arada sunması nedeniyle seçtim. Mentor avukat Milena Toleva ve Sofya Üniversitesi'nden rehberimiz Dr. Öğr. Üyesi Anastas Punev'in (medeni yargılama dersi veriyor) büyük katkılarıyla pratik deneyim kazandık. Ayrıca üniversiteyle ilgili, derste anlamadığımız konularda da sorular sorduk.
Avukat Milena Toleva bize işin gerçekte ne olduğunu öğretti: temel kurallar, ilkeler, belgelerin ve sözleşmelerin nasıl göründüğü. Teoride öğrendiklerimizin gerçekte nasıl olduğunu kavradık. Birinci sınıftan birçok öğrenci vardı. Programı, hem deneyimliler hem de yeni başlayanlar için faydalı olacak şekilde uyarlamıştı. Kayıt yaptırmak çok kolay. Başvuru platformu çok iyi. Her şey çok kolaylaştırılmış. Tüm Bulgaristan'ı kapsaması beni etkiledi. Ayrıca birçok farklı bölüm için de staj imkanı sunuluyor.
Bu program sayesinde, okumaya başladığın şeyin sana göre olup olmadığını erkenden anlayabiliyorsun.
