Bulgaristan Merkez Bankası'nın pazartesi günü yayımladığı verilere göre, mortgage kredilerinde faiz oranları düşmeye devam ediyor. Haziran ayında bir önceki aya kıyasla ortalama faiz %2,41'e, kredi kullanım maliyeti ise %2,75'e geriledi.
Beklendiği gibi, aylık bazda yeni krediler %28,4 artarak 767,1 milyon avroya ulaştı. Veriler aynı zamanda yeniden yapılandırılan ve refinanse edilen kredilerde de aynı oranda (%28,4) artış olduğunu gösteriyor. Haziran itibarıyla bu krediler 33,9 milyon avro artarak toplam 153,2 milyon avroya ulaştı. Bu da her dört krediden birinin refinanse edildiği ya da yeniden yapılandırıldığı anlamına geliyor.
Bu işlem genellikle daha önce yüksek faizle çekilmiş krediyi daha avantajlı hale getirmek için yapılıyor.
Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü'nden (IPI) ekonomist Lachezar Bogdanov, Merkez Bankası'nın verilerini yayımlamasının ardından yaptığı açıklamada, "Uçurumun kenarında yaşamak, delilik, aşırı ısınma – nasıl adlandırmak isterseniz! Haziran ayında bankalar hanehalkına 1,2 milyar avronun üzerinde yeni kredi kullandırdı; bunun yaklaşık 600 milyon avrosu konut, 600 milyon avrosu tüketici kredisi. Hem de sadece bir ayda! Üstelik bu, eski borçların refinansmanı için kullanılan krediler düşüldükten sonraki rakam. Tüm bu kaynak piyasaya sürülüyor, enflasyona ve ticaret açığının artmasına neden oluyor" dedi.
"Bulgaristan bir buçuk yıldır AB genelinde en yüksek hanehalkı tüketim artışını kaydediyor – bu artış, ekonomik büyümenin 2 ila 3 katı hızda seyrediyor. Borçla yaşamak sonsuza kadar süremez ve kaçınılmaz soğuma herkes için acı verici olacak" diye yazdı kişisel Facebook hesabında.
Merkez Bankası verilerine göre, tüketici kredileri üst üste üçüncü aydır büyümesini hızlandırmış olsa da hâlâ mortgage kredilerinin çok gerisinde kalıyor. Şu anda tüketici kredilerinde de temel neden ucuzlama – aylık bazda 0,19 puanlık düşüşle faizler sırasıyla %8,76 ve %9,06'ya geriledi.
Böylece yeni tüketici kredilerinin hacmi %18,1 artışla 105,8 milyon avro artarak 691,2 milyon avroya yükseldi. Yeniden yapılandırılan ve refinanse edilen tüketici kredileri de arttı – aylık bazda 11,4 milyon avro artışla toplam 92,8 milyon avroya ulaştı.
Daha önce olduğu gibi, kredi kartı dışındaki tüm diğer kredilerde pahalılaşma devam ediyor. Kredi kartı faizi 0,05 puan düşse de hâlâ yüksek seviyede: %13,2.
En pahalı krediler, ödemesiz dönem dışındaki kredi kartı borçları olmaya devam ediyor – 0,04 puanlık yeni bir artışla faiz %21,16'ya yükseldi.
Mevduat sahipleri için iyi bir haber var: Mevduat faizlerindeki yükseliş trendi devam ediyor. Haziran 2026'da vadeli mevduatların ortalama faiz oranı 0,24 puan artarak %1,57'ye yükseldi. Beklendiği gibi yeni mevduatlar %45,1 artışla 132,1 milyon avro daha fazla olurken toplam tutar 425 milyon avroya ulaştı.
Merkez Bankası verilerine göre, Haziran 2026 sonu itibarıyla 105,6 milyar avro mal ve hizmet dolaşımını finanse ediyor. Sivil sektör kredilerindeki yıllık büyüme %16,2 olurken, Haziran itibarıyla toplam 65,4 milyar avroya ulaştı ve aylık bazda yaklaşık 1 milyar avro arttı. Bu paranın yaklaşık yarısı – 31,5 milyar avro – hanehalkına ait.
