Yıllarca kadastro, devletin en yavaş, en düzensiz ve en kırılgan sistemlerinden biriydi. Bölgelere göre farklı standartlar, geciken işlemler, denetim eksikliği ve usulsüz şekilde tescil edilen taşınmazlar, Bulgaristan haritasını eksik ya da hatalı parçalardan oluşan bir bulmacaya çevirdi. Bugün bu tablo değişmeye başlıyor. Bölgesel Kalkınma Bakanlığı, hükümetin yönetim programında yer alan reformun ilk kilit adımlarını devreye aldı ve bu adımlar kâğıt üzerinde kalmadı, gerçek uygulamada ilerliyor.
Sistemin temizlenmesi: Varna bir sinyal. Kötü uygulamalara yönelik ilk darbe Varna'dan geldi. Jeodezi, Kartografya ve Kadastro Ajansı'nın denetimi, sistematik usulsüz tescil yapıldığını ortaya koydu. Olay örtbas edilmedi; şube müdürünün görevden alınması ve mevzuat çerçevesinin kapsamlı şekilde analiz edilmesi için talimat verildi. Bu, reformun sadece dijital olmayacağı, aynı zamanda kadro boyutunun da olacağı yönünde açık bir işaretti. Sistem güçlendirilmeden önce temizlenmesi gerekiyor.
Yeni tescil kuralları. Bakanlık, binaların ve taşınmazların kadastroya nasıl tescil edileceğini belirleyen yönetmeliklerde değişiklik çalışması yürütüyor. Amaç, yasadışı yapıların ya da hatalı tescil edilen taşınmazların devlet haritasına girmesi uygulamasını sona erdirmek. Analiz sürüyor ve beklenen değişiklikler daha sıkı kriterler, daha net işlemler ve uzmanlar üzerinde daha büyük sorumluluk getirecek.
Kadastro hizmetlerinin güçlendirilmesi. Mevzuat değişiklikleriyle paralel olarak il hizmetleri de güçlendiriliyor. Yönetim programında tüm ülkede hizmet kalitesinin eşitlenmesi öngörülüyor; daha fazla uzman, modern teknik ve tek tip standartlar hedefleniyor. Bu uygulama da başlamış durumda. Kadastro sadece daha hızlı değil, öngörülebilir ve her bölgede eşit derecede güvenilir hale gelmeli.
Büyük dijital dönüşüm. Reformun en kapsamlı kısmı dijital boyutta. Süreç 2029-2030'a kadar planlandı, ancak hazırlıklar ve bazı faaliyetler şimdiden sürüyor. Toprak kullanımı, yatırım projesi ve inşaat izinleri için tek bir bilgi sistemi kurulması öngörülüyor. Bu sistem, KAIS'in çok daha geniş ölçekte bir geliştirilmesi olacak; tüm genel ve ayrıntılı imar planlarını bir araya getirecek kamuya açık bir portal olacak.
Programda 133 imar planının dijitalleştirilmesi, ulusal mekânsal veri tabanı oluşturulması, yatırım projelendirmede BIM/SIM seviye 2'nin uygulanması ve 3D kadastro ile toprak ve altyapıların dijital ikizlerinin geliştirilmesi yer alıyor. Bu, sınırları sadece gösteren değil, planlama, analiz ve gerçek zamanlı yönetimi mümkün kılan dijital bir harita modeli anlamına geliyor; bu model en gelişmiş ülkelerde kullanılıyor.
Reform bugün nerede. Kadastrodaki değişiklikler "hazırlık" aşamasında değil, yaşanıyor. Kadro önlemleri gerçekleşti. Mevzuat çerçevesinin analizi devam ediyor. Hizmetlerin güçlendirilmesi başladı. Dijital dönüşüm başlangıç aşamasında ama aktif. Toprak kullanımı için tek sistem projesi ise uygulanan yönetim programının bir parçası.
Bulgaristan'ın yeni haritası. Kadastro, yavaş bir idari hizmet olmaktan stratejik bir altyapıya dönüşüyor. Kadastro reformu, yıllar sonra aynı anda doğru, şeffaf ve modern bir sistem kurulmasına yönelik ilk ciddi girişim. Tempo korunursa Bulgaristan sadece yenilenmiş bir kadastroya değil, devletin dijital ikizine sahip olacak; bu araç planlama, inşaat ve toprak yönetiminin şeklini değiştirecek.
