Beklenmedik şekilde küçük bir farkla öne geçen, hükümet yanlısı vekil Cumhurbaşkanı Iliana Iotova, Pazar günkü seçimlerde rekor düşük katılımın ardından 1 Kasım'da yapılacak ikinci turda muhalefet adayı Andrey Gyurov ile karşı karşıya gelecek.
Bulgaristan'ın Pazar günü yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerindeki iki ana aday, ikinci turda 1 Kasım'da yeniden yarışacak. İlk turda hiçbiri salt çoğunluğu sağlayamadı ve seçmen katılımı son derece düşük gerçekleşti.
Başbakan Rumen Radev'in desteğiyle yarışan vekil Cumhurbaşkanı Iliana Iotova, oyların yüzde 34,8'ini alarak öne geçti. Reformist aday ve eski vekil Başbakan Andrey Gyurov yüzde 31,9 oy aldı. Merkez Seçim Komitesi'nin sandıkların yüzde 99,94'ü işlendikten sonra açıkladığı sonuçlara göre sıralama böyle oluştu.
Anketler Iotova ve Gyurov'u en üst iki aday olarak gösteriyordu, ancak sonuçlar Iotova'nın ezici bir zafer kazanabileceği yönündeki bazı tahminlerden büyük ölçüde saparak geldi.
Pazar akşamı konuşan Iotova, kampanyasının odağının "barışı teşvik etmek" olduğunu söyledi ve seçim boyunca sıkça dile getirdiği temaya geri dönerek "sokaklarımızda yabancı bayraklar dalgalanmasına izin vermeyeceğim, sadece Bulgar bayrakları görmek istiyorum" diye ekledi.
Gyurov, Iotova'yı "dürüst ve medeni" bir televizyon tartışmasına yeniden davet etti. Iotova daha önceki tartışma çağrılarını reddetmişti. Gyurov, "Bize oy veren tüm vatandaşlara, en önemlisi de hala ikna olmamış olup evde kalmayı seçenlere bunu borçluyuz" dedi.
Seçim, rekor düşük katılım ile dikkat çekti. Alpha Research'e göre seçmenlerin yalnızca yüzde 22,5'i oy kullandı. 2021 seçimlerindeki katılım yüzde 40,5, 2016'daki katılım ise yüzde 56,28 olmuştu.
Düşük katılımın, bazı büyük partilerin aday göstermemesi ve böylece kendi seçmen tabanlarını harekete geçirememesiyle bağlantılı olduğu görülüyor.
Alpha Research'e göre, 2008'den 2025'e kadar olan dönemde uzun süre egemen olan parti GERB'i düzenli olarak oylayanların yalnızca yaklaşık yüzde 30'u Pazar günü oy kullandı.
Sancılanmış iş insanı Delyan Peevski ile bağlantılı olduğu belirtilen ve birçok Bulgar Türkü tarafından tercih edilen Haklar ve Özgürlükler Hareketi – Yeni Başlangıç da seçimlere katılmadı. Yerel medya, Bulgar Türklerinin yaşadığı bölgelerde katılımın rekor düzeyde düşük olduğuna ve Türkiye'den gelen diaspora oylarının azaldığına işaret etti.
Seçim kampanyasının önemli konularından biri, Ukrayna'ya yönelik devam eden Rus savaşının gölgesinde Karadeniz'de yaşanan insansız hava aracı saldırıları karşısında hükümetin zayıf güvenlik tepkisiydi. Bu konu adaylar arasında Doğu-Batı ayrımını da gözler önüne serdi.
Pazartesi günü Başbakan Radev konuyu yeniden gündeme getirdi ve ikinci turda insanların "barış ve savaş" arasında seçim yapmak zorunda kalacağını söyledi. Bu ifadeyle Iotova'nın Rusya ile durumu yumuşatabileceğini öne sürerken, Avrupa yanlısı ve Ukrayna yanlısı pozisyonları nedeniyle Gyurov'u savaş kışkırtıcılığıyla karşılaştırdı.
