Diana Dukovska, Nikolay Trifonov
Cumhurbaşkanı Iliana Iotova (sağdan üçüncü) altı kıyı ülkesini kapsayan Karadeniz güvenlik forumunu öneriyor, Sofya, 30 Ekim 2026 (Cumhurbaşkanlığı İdaresi Fotoğrafı)
Cumhurbaşkanı Iliana Iotova, Karadeniz'i çevreleyen altı Karadeniz ülkesi - Bulgaristan, Romanya, Türkiye, Gürcistan, Ukrayna ve Rusya - ile Karadeniz güvenliği forumu düzenlenmesini önerdi. Amaç Karadeniz'de düşmanlıklara moratoryum sağlanması. Cumhurbaşkanı Basın Sekreterliği Cuma günü bu bilgiyi açıkladı.
Avrupa Parlamentosu üyeleriyle bir araya gelen Iotova, Ukrayna'daki savaşın sonucunda Karadeniz bölgesinde yaşanan istikrarsızlığın sorumlu bir tutum ve güvenli ve serbest deniz taşımacılığını sağlamak için aktif diplomatik çabalar gerektirdiğini söyledi.
Avusturya, Almanya ve Polonya'dan AP milletvekillerinden oluşan heyet, Bulgar AP milletvekilleri Andrey Novakov ve Emil Radev'in davetiyle Bulgaristan'ı ziyaret ediyor. Heyet, drone saldırılarının giderek sıklaşması ortamında Karadeniz'deki durum hakkında doğrudan bilgi edinmeyi amaçlıyor.
Görüşmede Iotova, Bulgaristan'ın Karadeniz güvenliğini AB ve NATO gündemine taşıma konusundaki aktif çabalarını vurguladı. Her iki örgütteki ortaklarla çeşitli düzeylerde yürütülen bir dizi toplantı ve görüşmeye, ayrıca Romanya ve Türkiye ile yapılan çalışmalara değinerek daha yakın koordinasyon sağlama çabasına işaret etti.
Görüşmenin ana odağı Ukrayna'daki düşmanlıklar ve çatışmanın Avrupa'nın ekonomik ve sosyal sistemleri üzerindeki olumsuz etkisiydi. Cumhurbaşkanı Basın Sekreterliği'nin aktardığına göre Iotova, Ukrayna'da yıpratma savaşına karşı çıktı ve Avrupa'nın müzakere sürecinde daha aktif rol oynaması, kendi barış önerisini ortaya koyması gerektiğini vurguladı.
Bu bağlamda Finlandiya ve Norveç'in çabalarına değindi. İki ülkenin liderlerinin Rusya Devlet Başkanı ile yaptıkları telefon görüşmesinin gerilimi azaltmaya yönelik diplomatik çabaları desteklemeye dönük olduğunu kaydetti. Iotova, Bulgaristan'ın coğrafi yakınlığı nedeniyle bu süreçte aktif katılımcı olma fırsatına sahip olduğunu söyledi. Bulgaristan'ın iki taraf ile de tarihi bağları bulunduğunu ve kalıcı, sürdürülebilir barışa katkı sağlayacak çözüm arayışına katılmasının gerektiğini ekledi.
Taraflar, AB'nin savunma ve güvenlik alanında iş birliğini güçlendirmesi ve daha iyi koordine etmesi konusunda mutabık kaldı. Iotova, "Bulgaristan'ın münhasır ekonomik bölgesindeki saldırılardan sonra yardım NATO'dan geldi, AB'den değil" dedi ve Karadeniz bölgesinde acil tehditleri izleme ve müdahale etme kapasitesinin geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Enerji güvenliği ve Avrupa'nın bağımsızlığı da görüşüldü. Iotova, Ukrayna ile Rusya arasındaki gerilimin başladığı 2014'ten bu yana Avrupa'nın güvenliğini garanti edecek enerji altyapısını geliştirmede geride kaldığını söyledi.
Avrupa enerji güvenliği açısından Bulgaristan ve Yunanistan'ın gaz iletim ağlarını birbirine bağlayan interkonnektörün önemini vurguladı. Güneydoğu, Doğu ve Orta Avrupa ülkelerine doğal gaz tedariki hedefleyen Dikey Gaz Koridoru'ndan da söz etti. Koridorun Bulgaristan kesiminin tamamlandığını belirtti. Iotova, Azerbaycan, Gürcistan, Türkiye ve Bulgaristan'ı birbirine bağlayacak planlanan yeşil enerji koridorunu da gelecek potansiyeli olan bir proje olarak tanımladı.
