İsrailli bilim insanları şaşırtıcı bir keşfe imza attı. Viagra'nın aktif maddesi sildenafilin, kanser hücrelerinin vücutta yayılmasını engelleyebileceği ortaya çıktı.
Weizmann Enstitüsü'ndeki bilim insanları, hakemli bir bilimsel araştırmada sildenafilin, kanser hücrelerinin diğer organlara metastaz yapmak için kullandığı hayati bir madde olan kolesterole erişimini nasıl engellediğini gösterdi.
Araştırma, Dr. Yarden Ariev tarafından Prof. Ayelet Erez'in laboratuvarında, ABD Ulusal Kanser Enstitüsü, Klalit sağlık kuruluşu ve Klalit-Beinson Hastanesi'ndeki bilim insanlarıyla iş birliği içinde yürütüldü.
Temmuz ayında Cancer Research dergisinde yayınlanan sonuçlar, fare modelleri, insan kanser hücresi kültürleri ve Klalit'teki yaklaşık 5 milyon hastadan 20 yıl boyunca toplanan verilerin analizine dayanıyor.
En yüksek hayatta kalma oranı, tanı konulmadan önceki altı ay içinde hem sildenafil hem de yaygın olarak kullanılan kolesterol düşürücü ilaçlar olan statinleri birlikte alan hastalarda görüldü.
Laboratuvar çalışmaları özellikle üçlü negatif meme kanseri, melanom ve akciğer kanseri gibi agresif kanser türlerine odaklandı.
Prof. Erez, bir sonraki adımın Viagra'nın üçlü negatif meme kanseri olan kadınlarda uygulanacağı bir klinik çalışma olduğunu vurguladı.
Sildenafil başlangıçta kan damarlarını genişlettiği için kalp-damar hastalıklarının tedavisi için geliştirilmişti. Daha sonra erektil disfonksiyonda etkili olduğu keşfedildi ve 1998'de bu kullanım için onay aldı.
Yeni araştırmada ilaç hem erkek hem dişi fare modellerine hem de insan kanser hücrelerine uygulandı. Bilim insanları, yüksek çözünürlüklü hücre görüntüleme yöntemleriyle sildenafilin fosfodiesteraz tip 5 (PDE5) enzimini nasıl bloke ettiğini ve bunun sonucunda siklik GMP (cGMP) molekülünün seviyelerini nasıl yükselttiğini izledi.
Bu molekül, hücrelere kolesterol taşıyan bir proteini tutar. Sonuç olarak kolesterol lizozomlarda 'kilitli' kalır ve kanser hücreleri tarafından kullanılamaz. Bu kaynaktan yoksun kalan hücreler yayılma yeteneklerini kaybeder ve metastaz sayısı önemli ölçüde azalır.
Bilim insanları, sildenafilin kolesterole erişimi kısıtlamasının ardından kanser hücrelerinin kendi kendilerine daha fazla kolesterol üretmeye başladığını tespit etti.
Bunun üzerine araştırmacılar, dünya çapında 200 milyondan fazla kişi tarafından kullanılan, iyi bilinen kolesterol düşürücü ilaçlar olan statinleri ekledi.
Sildenafil ve statinlerin kombinasyonu, kolesterol seviyelerini düşük tutarak kanserin yayılmasını engelliyor.
Klalit'ten epidemiyolog Dr. Samah Hayek, kanser teşhisi konmadan altı ay önce Viagra ve statin kullanan hastaların verilerini analiz etti.
Çok sayıda faktör için istatistiksel düzeltme yapıldıktan sonra sonuçların, fareler üzerinde yapılan laboratuvar deneylerinin gözlemleriyle uyumlu olduğu görüldü.
Tel Aviv Tıp Merkezi Onkoloji Bölümü Başkanı Dr. Ido Wolf'a göre araştırma, kolesterole büyük ölçüde bağımlı olan metastatik kanser hücrelerinin 'yeni bir terapötik zayıflığını' ortaya çıkarıyor.
Wolf, sonuçların sildenafil ve statinler gibi halihazırda mevcut ve yaygın olarak bulunan ilaçların kanser tedavisinde hızla kullanılma potansiyelini gösterdiğini söyledi.
Prof. Erez, araştırmanın hastaların sadece tümör ve genetik mutasyonları açısından değil, bütüncül bir organizma olarak ele alınması gerektiğini gösterdiğini ekledi.
'Hastayı denkleme dahil etmeliyiz; ne yediği, fiziksel aktivitesi ve hangi ilaçları kullandığı. Hastaya bütüncül bir organizma olarak bakmak önemli,' diye sözlerini tamamladı.
