Bir mahkeme, Marine Le Pen'in Fransa cumhurbaşkanlığına aday olmasının önünü açtı. Zaferi, kurucu üyelerden birinin Avrupa Birliği'ni içeriden çürütmesine izin verebilir.
Ortadoğu'da yeniden alevlenen çatışmalar, Dünya Kupası, teknoloji hisselerindeki (özellikle yarı iletkenler) keskin düşüş, Birleşik Krallık'ta başbakan değişikliği ve Batı Avrupa'nın büyük bölümünde yaşanan benzeri görülmemiş sıcak hava dalgasıyla geçen bir haber döngüsünde, bir Paris mahkemesinin 7 Temmuz'da aldığı karar büyük ölçüde gözden kaçtı.
Ancak bu karar, Fransız aşırı sağcı siyasetçi Marine Le Pen'in gelecek yıl cumhurbaşkanlığına aday olmasının yolunu açtı ve Fransa ile tüm Avrupa için sarsıcı sonuçlar doğurabilir.
Mart 2025'te kamu fonlarını kötüye kullanmaktan suçlu bulunan Le Pen hakkında Paris istinaf mahkemesi 7 Temmuz'da mahkumiyeti onadı ancak kamu görevinden men cezasını beş yıldan 45 aya indirdi; bunun 30 ayı ertelendi. Böylece Le Pen, gelecek yıl nisan veya mayıs aylarında yapılması beklenen cumhurbaşkanlığı seçimlerine katılabilecek. Le Pen aynı gün aday olacağını doğruladı. Daha önce üç kez cumhurbaşkanlığına aday olan Le Pen, 2017 ve 2022'de Emmanuel Macron'un ardından ikinci olmuştu. İkinci döneminin son yılında olan Macron üçüncü kez aday olamıyor.
Le Pen, mahkumiyetine rağmen tüm anketlerde açık ara önde ve Fransız seçmenlerin yaklaşık yüzde 35'inin sağlam desteğine sahip. Bu, onu Macron'un eski başbakanı ve en yakın rakibi olması muhtemel Édouard Philippe'in yaklaşık 15 puan önüne koyuyor.
Le Pen'in önceki kampanyaları Fransa'yı eurodan ve zaman zaman da Avrupa Birliği'nden çıkarma sözü vermişti. Bu taahhütler artık yok. Mayıs ayında Le Point'e verdiği röportajda, Le Pen'in Ulusal Birlik partisinin 30 yaşındaki başkanı ve varisi olarak belirlediği Jordan Bardella alternatifi ortaya koydu: Fransa'yı kulübün içinde tutmak ve onu içeriden bükmek. Bardella, göç konusunda Fransız yasalarını AB kurallarının üzerine çıkarmak için anayasa referandumu ve Fransa'nın Brüksel bütçesine yaptığı katkıda indirim istiyor. Dergiye "Almanlar çıkarlarını savunmak istediklerinde başarılı oluyorlar" dedi.
İronik bir şekilde, bu Brüksel'i herhangi bir doğrudan Fransız çıkışından daha fazla endişelendiriyor. Düşünce kuruluşu Avrupa Politika Merkezi'nden Eric Maurice, Bardella'nın yaklaşık iki milyar euro değerindeki önerilen indiriminin Fransa'nın kulübe bağlılığını test edeceğini ve AB yasalarını Fransız yasalarına tabi kılan bir referandumun AB anlaşmalarına açıkça aykırı olacağını düşünüyor. Sorun çıkaran küçük bir net alıcı (Viktor Orbán'ın Macaristan'ı gibi) oylanabilir ve Fransa'nın olamayacağı şekilde fonlardan mahrum bırakılabilir. Fransa, bloğun ikinci büyük ekonomisi, kurucu üyesi, net katkıda bulunanı ve Almanya ile birlikte 1957'den beri entegrasyon ve genişlemeyi yürüten iki motordan biri. Engellemeye niyetli bir Fransa cumhurbaşkanı, vergi uyumu ve genişleme gibi oybirliği gerektiren kararları dondurabilir.
Le Pen'in himayesindekinden daha fazla zorlayıp zorlamayacağı açık bir soru. Washington merkezli düşünce kuruluşu Carnegie Bağışı'ndaki analistler Mayıs ayında, ikisi arasında daha içgüdüsel bir egemenlik yanlısı olarak, Avrupa projesine muhalefet üzerine inşa edilmiş bir aile ve kariyer tarafından şekillendirilen Le Pen'i değerlendirdi. Bardella birliği reforme etmekten bahsetti. Le Pen ise otuz yıldır ona karşı çıkıyor.
Karardan bir hafta sonra, 15 Temmuz'da Bloomberg, Vanguard ve Natixis'in Fransız devlet borcundan kaçınan fon yöneticileri arasında olduğunu bildirdi; Le Pen'in adaylığı kamu maliyesiyle ilgili soruları yeniden gündeme getirdi. Yatırımcıların Fransız on yıllık tahvillerini Alman tahvilleri yerine tutmak için talep ettiği ek getiri (euro bölgesindeki siyasi riskin en temiz göstergesi), Macron'un 2024'teki erken parlamento seçimlerinden bu yana 70 baz puan civarında seyrediyor; bu, öncesindeki yaklaşık 50 baz puandan yüksek, aynı dönemde İtalya ve İspanya için aynı prim 40'a doğru düşerken. MUFG analistleri 10 Temmuz'da, Ulusal Birlik çoğunluğu tarafından desteklenen bir Le Pen başkanlığının daha gevşek bütçeler ve Brüksel'le daha keskin sürtüşme korkularını körükleyeceğini ve bu marjı daha da genişleteceğini yazdı. Fransa'nın hesapları onlara haklılık payı veriyor: borç çıktının yüzde 120'sine yaklaşırken, bütçe açığı 2025'te yüzde 5,1'e ulaştı. Devlet denetçisi Sayıştay, faiz ödemelerinin bütçeyi boğduğu konusunda uyardı. Avrupa Merkez Bankası, Aktarım Koruma Aracı aracılığıyla bir çöküşü sınırlayabilir, ancak henüz kullanmadı.
Çekilen bir dalgaYıllardır Le Pen'in AB'deki en güvenilir müttefiki olan Orbán, 12 Nisan'da 16 yıl sonra Macaristan'da iktidarı kaybetti; ülkeyi Avrupa'nın ana akımına geri çekme vaadiyle yarışan merkez sağ rakip Péter Magyar'a yenildi. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen o gece "Macaristan Avrupa'yı seçti" yazdı. İtalya'da Giorgia Meloni'nin (Brüksel'de sorun çıkarabileceğinden korkuluyordu) bunun yerine görev süresini von der Leyen'in merkez sağıyla çalışarak geçirdi, onu kırmaya çalışmadı. Le Pen, Élysée'ye ulaşırsa, birlik genelinde iktidarda 2022'de son yarıştığından daha az müttefikle ulaşacak.
Eylül 2024'te adaylığını açıklayan Édouard Philippe, ikinci turda onunla karşılaşması en muhtemel merkezci aday olmaya devam ediyor. Fransa'nın iki turlu oylama sistemi onu daha önce durdurmuştu: 2017 ve 2022'de ikinci tura ulaştı ve her iki seferde de sağ ve sol seçmenler rakibinin arkasında toplandığı için kaybetti. Ulusal Birlik'in paryalı imajını kaybetmesiyle bu cumhuriyetçi cephe zayıfladı, ancak o zamandan beri her parlamento seçiminde, kıl payı da olsa, ayakta kaldı. Ve Ulusal Meclis'te Ulusal Birlik çoğunluğu olmayan bir Le Pen başkanlığı, rakip bir başbakanla kohabitasyonla karşı karşıya kalacaktı; MUFG analistleri, bunun programının ve Brüksel'le mücadelesinin çoğunu başlamadan bitireceğini düşünüyor.
Yine de, zorlu ve çatışmacı bir Le Pen başkanlığı olasılığı gerçek. AB'nin hazırlanmak için bir yıldan az süresi var. Bunu yapmaya başladığına dair henüz çok az işaret var.
