Tarım ve Gıda Bakanı Plamen Abrovski, 2026 yılı bütçesinde tarıma ayrılan paranın yeterli olacağını ve gübre ile akaryakıt fiyatlarındaki farkın yüzde 70'ini karşılaması beklenen 'İran yardımı' adlı destek kaleminin de güvence altına alındığını açıkladı. Abrovski, Avrupa Parlamentosu üyesi Elena Yonçeva'nın düzenlediği 'AB'de Bal Pazarı: Sahtecilikle Mücadele' konulu uluslararası konferans sırasında gazetecilere konuştu.
Bütçede para olduğunu belirten Abrovski, 'Rakamı söylemeyeceğim ama fazlasıyla yeterli.' dedi. Bakan, sektördeki üreticilere yönelik iki destek modeli üzerinde görüşüldüğünü ifade etti. Bunlardan ilkinin gerçek maliyetler, diğerinin ise teknolojik haritalar üzerinden hesaplandığını belirten Abrovski, farklı sektörler arasında bozulma yaşanmaması için yardımın gerçek giderlere dayalı olarak verilmesini istediğini söyledi.
Desteğin akaryakıt ve gübre maliyetlerini kapsayacağını belirten Bakan, Tarım Fonu'nda halihazırda Kırsal Kalkınma Programı kapsamında yaklaşık 7 bin ila 8 bin projenin incelendiğini ve idarenin yeni başvuruları işleme koyup koyamayacağının değerlendirileceğini bildirdi.
Abrovski, bir hafta içinde kişiye özel maliyet hesaplaması yapılıp yapılamayacağının netleşeceğini umduğunu ifade etti. Bu mümkün olursa başvuru kabulünün ağustos sonunda başlayabileceğini, ödemelerin ise eylül başında yapılabileceğini söyledi.
Hayvancılık sektörüne ilişkin olarak Bakan, bu alandaki üreticilerin de akaryakıt maliyetleri için uygun bulunmaları halinde aynı destekten yararlanabileceklerini ve hayvancılara yönelik düzenli ödemelerin gösterge takvime göre devam ettiğini aktardı.
Abrovski, Bulgaristan'ın tarım üreticilerine destek için Avrupa Komisyonu'ndan kriz rezervinin devreye sokulmasını talep etmek üzere analiz hazırlıklarına başladığını da duyurdu.
Kış aylarında zeytin dalında kara güveyle mücadele ilaçlamasına yönelik yardımın artırılması talebine ilişkin konuşan Bakan, bunun gerçekleşmesi için her şeyin yapıldığını söyledi. Devlet yardımlarının sektörler arasında dengesizliğe yol açmaması için son derece dikkatli dağıtılması gerektiğini vurguladı.
Yağda yasaklı katkı maddeleri bulunduğu yönündeki ihbarlarla ilgili olarak Bakan, Ocak 2025'te ilgili miktarları ithal eden firmalara yönelik inceleme başlattığını aktardı. Halihazırda sınırda sürekli kontrol yapıldığını, hem AB üyesi ülkelerden hem de üçüncü ülkelerden Bulgaristan'a giren her yağın denetlendiğini ve bu uygulamanın 10 Temmuz'da başlatıldığını söyledi.
Söz konusu karışımın Bulgaristan'da mı üretildiği yoksa yurt dışından mı ithal edildiğinin henüz netleşmediğini belirten Abrovski, olayla ilgili olarak 2025 yılından itibaren savcılık soruşturması yürütüldüğünü ifade etti. Bakan, tam da bu nedenle Bulgaristan Gıda Güvenliği Ajansı'nın (BFSA) soruşturmayı etkilememek için bilgiyi daha önce kamuoyuyla paylaşmadığını söyledi. Ajansın o dönemde ilgili firmalara yaptırım uyguladığını ve onları gıda zincirinden çıkardığını belirten Abrovski, olayın kamuoyuna yansımasının ardından bu şirketlerin halen faaliyet gösterip göstermediği, yağ ticareti yapıp yapmadığı ve mevcut durumlarının ne olduğunun araştırılması için yeni bir inceleme talimatı verdiğini ve sonuçları gün sonuna kadar beklediğini açıkladı. BFSA bilgisine göre etkilenen partilerdeki tüm yağ miktarlarının perakende satış noktalarından çekildiğini ancak bunu teyit etmek için ek bir denetim yapılacağını kaydetti.
Küçükbaş hayvan çiçeği hastalığına ilişkin olarak Abrovski, yeni bir vaka görülmemesini umduğunu, ancak vaka kaydedilmesi durumunda aşılamanın uygulanıp uygulanmayacağına yönelik geniş bir tartışma yürütüleceğini söyledi. Aşılamanın tek çözüm olmadığını ve biyogüvenlik önlemleriyle birlikte yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
Sulama bütçesine de değinen Bakan, öngörülen miktarın fiilen kullanılabilecek kapasiteyle uyumlu olduğunu ifade etti. Devlet Tarım Fonu'nda herhangi bir işten çıkarma olmayacağı konusunda güvence veren Abrovski, projelerin işlenmesinde yapay zeka kullanma olasılığı bulunduğunu, ancak bunun ancak Avrupa kurallarına uygun şekilde ve belirli faaliyetler için özel modeller geliştirildikten sonra mümkün olacağını söyledi.
Bakan, 2025 Kampanyası kapsamındaki doğrudan ödemelerin zamanında tamamlanmasını beklediğini belirtti. Organik hayvancılık eko-sistemi kapsamındaki ödemelerle ilgili olarak ise devam eden bir dava nedeniyle bu sistemin bütçesinin artırılmasının mümkün olmadığını açıkladı.
Abrovski, süt sektöründe yoğunlaştırılan denetimlerin şimdiden sonuç vermeye başladığını aktardı. 23 Haziran itibarıyla süt işleme tesislerine yaklaşık 26 bin ton Bulgar çiğ sütü girişi yapılırken, diğer ülkelerden gelen hammadde miktarının yaklaşık 1400 ton olduğunu kaydetti. Bakanlığın ilk kez hammadde miktarları ve menşei hakkında gerçek zamanlı bilgiye sahip olduğunu belirten Abrovski, bunun tüm üretim sürecinin izlenmesine olanak sağlayacağını ifade etti.
Süt sektörüne düzen getirildikten sonra aynı yaklaşımın et işleme tesislerinin denetiminde de uygulanacağını söyleyen Bakan, hedefin hammadde ve nihai ürünlerin tam izlenebilirliğini sağlamak olduğunu belirtti.
Sliven bölgesinde sözde 'sanal hayvanlar' denetimlerine ilişkin olarak Bakan, incelemelerin sürdüğünü ve şu ana kadar büyükbaş hayvanlarda yapılan kontrollerde ortalama yüzde 10 oranında uyumsuzluk tespit edildiğini açıkladı. Bu denetimlerin ülkenin diğer bölgelerinde de devam edeceğini sözlerine ekledi.
