Vidin’deki Orta Çağ kalesi Baba Vida’ya hemen yakın konumdaki Top Kapı’daki sur duvarının sorumluluğu belediyeye ait. Kültür Bakanı Evtim Miloshev, parlamentodaki bugünkü denetim oturumunda bu bilgiyi paylaştı.
Açıklama, Demokratik Bulgaristan’dan milletvekili Lyuben Ivanov’un Top Kapı’daki sur duvarının yıkılmasının önlenmesi için acil önlem talebine yanıt olarak geldi.
Miloshev, 2017 yılında Bakanlar Kurulu kararıyla “Orta Çağ Kalesi Baba Vida” taşınmazının 10 yıl süreyle ücretsiz olarak Vidin Belediyesi’nin yönetimine verildiğini hatırlattı. Amaç, belediyenin Kültürel Miras Yasası’nın gerekliliklerine uyarak taşınmaz kültür varlığının korunması ve tanıtılması faaliyetlerini yürütmesiydi.
Bakan, söz konusu kararın süresinin henüz dolmadığını belirtti. Kararın Devlet Mülkiyeti Yasası ve uygulama yönetmeliği uyarınca alındığını, Kültürel Miras Yasası’na dayanmadığını vurguladı. Gerekçe olarak da Baba Vida’nın arkeolojik değil, mimari-inşaat niteliğinde bir taşınmaz kültür varlığı statüsüne sahip olmasını gösterdi.
Sorumluluk sahibi ve kullanıcıda
Kültürel Miras Yasası’nın 71. maddesi 1. fıkrasına göre taşınmaz kültür varlıklarının korunması, saklanması ve iyi durumda tutulması, sahiplerinin, imtiyaz sahiplerinin ve kullanıcılarının yükümlülüğünde. Bu kişiler yasa uyarınca yatırım projelerinin ve müdahalelerin onaylatılmasından da sorumlu.
Aynı zamanda Kültür Bakanlığı’nın “Taşınmaz Kültürel Mirasın Korunması” bütçe programı kapsamında uzman konservasyon-restorasyon çalışmaları için hedefli finansman sağlanabiliyor.
Bu programdan son üç yılda Vidin Belediyesi’nin beş projesine toplam 686 726,36 leva, yani 351 117,61 euro destek verildi. Projelerden ikisi doğrudan Orta Çağ Kalesi Baba Vida ile ilgiliydi.
Miloshev, daha önce finanse edilen projelerin başarılı şekilde tamamlanmasının ardından Vidin Belediyesi’nin yeniden kaynak başvurusu yapabileceğini, acil konservasyon-restorasyon çalışmaları dahil olmak üzere başvuruların yıl boyunca yapılabileceğini söyledi.
40 binden fazla kültür varlığı
Bakan, Bulgaristan’daki kültürel mirasın korunması için ayrılan sınırlı mali kaynağın ciddi bir sorun olduğunu vurguladı. Devlet bütçesi yasasıyla her yıl belirlenen ödeneklerin Bakanlığa göre tüm talepleri karşılamaya yetmiyor. Yeni girişimlerin finansmanı, eski borçların ödenmesiyle de kısıtlanıyor.
Bu nedenle son üç yılda Bakanlık, taşınmaz kültür varlıklarının konservasyonu ve restorasyonu bütçe programı kapsamında düzenli bir çağrı açmadı.
Ulusal Taşınmaz Kültürel Miras Enstitüsü verilerine göre Bulgaristan’da 40 binden fazla taşınmaz kültür varlığı bulunuyor. Miloshev, “Pratikte tek bir kurumun bunların hepsine gerekli özeni göstermesi mümkün değil” dedi.
Bakan’a göre bu nedenle yerel yönetimin ve kültür varlıklarının sahipleri, imtiyaz sahipleri ile kullanıcılarının aktif katılımı şart. Bu aktörlerin Kültürel Miras Yasası’ndaki yükümlülüklerini yerine getirmesi, özellikle belediyelerin kendi topraklarındaki kültürel miras koruma politikasındaki rolünü düzenleyen 17. madde hükümlerini uygulaması gerekiyor.
