Avrupa Parlamentosu, PP-DB ve 'Avrupa'yı Yenile' grubundan Bulgar AP üyesi Nikola Minçev'in dokunulmazlığının kaldırılması yönünde oy kullandı. Bu karar, Brüksel'de kısa sürede 'Huawei Gate' olarak bilinen büyük skandalın ardından geldi.
Skandal, Mart 2025'te Belçika Federal Savcılığı'nın güvenlik birimleriyle birlikte Belçika, Fransa ve Portekiz'de 20'den fazla adreste arama yaptığı operasyonla patlak verdi. Yetkililerin hedefinde, Çinli teknoloji devi 'Huawei'in Avrupa Parlamentosu'ndaki lobi faaliyetleri vardı ve soruşturma aktif yolsuzluk, belgede sahtecilik, kara para aklama ve suç örgütüne üyelik iddialarına dayanıyor.
Soruşturmacıların ana izi Brüksel'deki Constant Vanden Stock Stadyumu'ndaki bir kurumsal locaya kadar uzanıyor. 'Politico'nun haberine göre Belçika istihbaratı, Huawei tarafından Anderlecht futbol kulübünden 2024/2025 sezonu için yaklaşık 50.000 Euro karşılığında kiralanan söz konusu locayı dinlemişti.
Çinli lobicilerin amacı, büyük maçlar (Porto ve Real Sociedad gibi takımlara karşı olanlar dahil) sırasındaki resmi olmayan ortamı kullanarak AP üyeleriyle temas kurmak ve AB'nin dijital politikası ile 5G ağlarının oluşturulmasında onları etkilemekti. Plan, kanıtlanmış bir formülle işliyordu: Lobiciler önce yeni seçilen AP üyelerinin asistanlarını davet ediyor, ardından da ücretsiz biletler, pahalı akşam yemekleri ve hediyelerle politikacıların kendilerini 'ayartıyordu'.
İşte bu hat üzerinden Bulgar AP üyesi Nikola Minçev'in adı skandala karıştı. Mart 2025'te polis, Brüksel'deki AP'deki iki ofisi arayıp mühürledi; bunlardan biri dönemin parlamenter asistanı Adam Muhtar'a aitti. Muhtar, soruşturmacılar için kilit bir figür haline geldi çünkü geçmişte Yunan AP üyesi Eva Kaili'nin (Katar Gate yolsuzluk skandalının baş aktörü) başkanlığını yaptığı 'EU40' örgütünün kurucu ortağıydı.
Belçikalı yetkililer, Muhtar'ın Çin çıkarları için bir kanal olarak hareket ettiğinden şüpheleniyor. Hakkında Avrupa tutuklama emri çıkarıldı ancak Nisan 2025'in sonunda bir İtalyan mahkemesi onu Belçika'ya iade etmeyi reddetti. Bugün itibarıyla Minçev artık onunla çalışmıyor.
Savcılık ayrıca, AP üyelerinin üç AB Komiserine jeopolitik gerilimin Avrupa'da 5G ekipmanının devreye alınmasını engellememesi yönünde bir mektuba imza atmaları için fon alıp almadıklarını araştıran 2021'den kalma daha eski bir izi de inceliyor; bu pozisyon tamamen Huawei'nin lehineydi.
Skandalın geçen yıl patlak vermesinin hemen ardından Nikola Minçev, '24 Chasa'ya yaptığı açıklamada, Çinli şirket adına lobi yaptığı veya onun lehine yasa teklifleri ile mektuplara katıldığı yönündeki iddiaları kategorik olarak reddetti. Bir 'Anderlecht' maçına gittiğini ancak kurumsal bağlamdan hiçbir şey bilmediğini söyledi.
Minçev, 'Ekim ayında Ludogorets, Brüksel'de konuk takımdı. Dönemin asistanım, arkadaşı ve komşusunun bizi stadyumda Anderlecht-Ludogorets maçını izlemeye davet ettiğini, çocuğunun doğum günü olduğunu söyledi. Maça gittik, on kadar yetişkin ve çocuktuk, hediye götürdük. Ludogorets iyi oynadı ama kaybetti, maçtan sonra eve gittik. Sonra bu arkadaşının Huawei için kilit bir figür olduğu ortaya çıktı' dedi.
O dönemde saklayacak bir şeyi olmadığını ve mümkün olan en hızlı prosedürü kendisinin talep ettiğini belirten Minçev, 'Avrupa Parlamentosu'nun dokunulmazlığımı mümkün olan en kısa sürede kaldırmasını isteyeceğim ve bu kişilerin herhangi bir yasa dışı faaliyetiyle hiçbir ilgim olmadığı için davanın çözülmesine yardımcı olacağım. Endişelenecek bir şeyim yok, yasa dışı veya yanlış hiçbir şey yok' demişti.
Daha sonra şunları eklemişti: 'Şunu vurguluyorum ki herhangi bir suçlama yok, sadece yasa dışı bir şey olup olmadığını kontrol etmek istiyorlar... Bulgar parlamentosunun aksine, AP'de dokunulmazlığın kaldırılması benim tarafımdan tek taraflı bir feragat gibi tek taraflı bir işlemle yapılamaz, her zaman bir oylama yapılmalıdır.'
Minçev'in dokunulmazlığının kaldırılması prosedürünün kilit aşaması, Haziran 2026'nın başında Avrupa Parlamentosu Hukuk İşleri Komitesi'nin (JURI) genel kurula bir tavsiye kararı almak üzere toplanmasıyla yaşandı. Komite, yalnızca EPP'li bir İtalyan AP üyesinin dokunulmazlığının kaldırılmasını destekledi. Nikola Minçev'in dokunulmazlığının kaldırılması talebi reddedildi.
Komite ayrıca Maltalı sosyalist Daniel Attard ve başka bir İtalyan temsilci olan Salvatore De Meo'yu da korudu. Önemli bir not, AP'nin bir AP üyesinin dokunulmazlığını kaldırmaya karar vermesinin bile onu suçlu yapmadığı veya genel kuruldaki yerini kaybettirmediğidir. Bu sadece savcılığa onu resmi ifade için çağırma ve sıradan bir vatandaşa uygulanan gerekli soruşturma işlemlerini yapma izni verir.
