Bulgaristan turizmi yeni bir aşamaya giriyor: Artık fotoğraf çekmek için toplantı yapılmayacak; somut yasal, idari ve mali çözümler masaya yatırılacak. Turizm Bakanı Dr. İlin Dimitrov, Bakanlar Kurulu binasındaki Granit Salon'da düzenlenen Turizm Reform Konseyi'nin ilk toplantısını açtı ve yıl sonuna kadar bir önlem paketi hazırlanması için takvim belirledi. Paket, Ulusal Turizm Konseyi'nden geçtikten sonra parlamentoya sunulacak. Öncelikler arasında daha iyi bağlantı, daha az bürokrasi, kısa süreli konaklama düzenlemeleri, turistik cazibe merkezleri için yönetmelik, garanti fonu, güçlü tanıtım ve yeni yatırım destekleri var.
Reformlar en hassas konulardan başlıyor
Bakan Dimitrov, en acil değişiklikler arasında kısa süreli konaklamanın düzenlenmesi, turistik cazibe merkezleri için bir yönetmelik hazırlanması ve turizm sektörü garanti fonunun yeniden canlandırılmasını sıraladı. Bunlar, yıllardır devlet, iş dünyası ve turistler arasında çözülemeyen konular: kim sorumlu, kim kurallara uyuyor, kaliteyi kim koruyor, tüketici güvenliğini kim sağlıyor? Dimitrov, Reform Konseyi'ni devlet ile turizm sektörünün somut yasal, idari ve organizasyonel değişiklikler için birlikte çalışacağı yeni bir operasyonel format olarak tanımladı. Hedef, yıl sonuna kadar konseyin tartışıp Ulusal Turizm Konseyi'ne önereceği ve ardından parlamentoya sunulacak bir yasal reform paketi oluşturmak. Dimitrov, "Bugün yeni bir çalışma tarzının başlangıcını yapıyoruz. Turizmi Bulgar ekonomisini gerçekten hareket ettiren, bölgesel kalkınmayı sağlayan ve Bulgaristan'ın uluslararası imajını oluşturan sektörlerden biri haline getirmek için hangi reformların gerekli olduğunu birlikte belirleyeceğiz" dedi.
Sonuçsuz toplantılar dönemi bitiyor
Bakan, yeni konseyin bir formalite olmayacağını vurguladı. Sık sık küçük ve esnek gruplar halinde, karar alıcılara doğrudan erişimle toplanılacağını belirtti. Her toplantı, bir öncekinin tutanaklarının değerlendirilmesiyle başlayacak, böylece neyin kararlaştırıldığı ve neyin uygulanmadığı görülecek. Dimitrov sektör için önemli bir açıklama daha yaptı: Bakanlığa 'abone' olan ayrıcalıklı dernek uygulaması sona eriyor. Artık herkes operasyonelliğine ve hazır önerilerine göre dinlenecek. Ulusal Turizm Sicili'ndeki 200'den fazla derneğin davet edildiğini belirten bakan, bunun şimdiye kadarki en geniş kapsamlı format olduğunu söyledi. Temel ilke, açık diyalog ve tüm organizasyonların eşit katılımı olacak. Dimitrov, "Hepimiz aynı gemideyiz - devlet, iş dünyası, turizm çalışanları, yerel topluluklar ve turistler. Farklı yönlere kürek çekersek yerimizde sayarız. Ama ortak bir yön, net kurallar ve karşılıklı güvenle Bulgaristan'ın daha rekabetçi ve tercih edilen bir destinasyon olma potansiyeli var" diye konuştu.
Yeni turizmin beş temel direği
İlin Dimitrov, turizmi yıl boyu süren, yüksek kaliteli deneyimler sunan bir sektör haline getirmek için stratejik bir çerçeve sundu. Bu çerçeve beş temele dayanıyor: bağlantı ve erişilebilirlik, personel ve kalite, reklam ve pazarlama, yatırımlar, fiziki altyapı ve çevre. Bu, sorunun artık sadece yaz sezonu ve dolu yatak meselesi olarak görülmediğini gösteriyor. Bulgaristan sadece birkaç günlük deniz tatili değil, deneyim, kalite ve erişilebilirlik satmalı. Bu nedenle öncelikler arasında ulaşım ve hava bağlantısı, Bulgaristan'ın konumlandırılması, yatırım ortamı, idari rejimler ve kurumlar arası daha iyi koordinasyon yer alıyor. Konseyin çalışmaları, otelciler, restorancılar, tur operatörleri, imtiyaz sahipleri ve kiracılar, rehberler, dağ rehberleri, animatörler ve yerel yönetim temsilcilerinin katılımıyla konu başlıklarına göre organize edilecek. Öneriler tek bir formatta toplanacak, böylece tartışılıp somut önlemlere dönüştürülebilecek. Turizm Bakanlığı, sektörden gelen tüm önerileri derleyecek ve kısa sürede uygulanabilecek reformlar üzerinde çalışmaya başlayacak. Çalışma alt gruplarının ilk toplantılarının yaz aylarında yapılması planlanıyor.
Para ve bürokrasi gündemde
Başbakan Yardımcısı ve Ekonomi, Yatırım ve Sanayi Bakanı Aleksandar Pulev, öncelikli hedef olarak 'idari yük ve düzenlemelerin kararlı bir şekilde azaltılması' ve tüm mali destek önlemlerinin harekete geçirilmesini belirledi. Başbakanlık himayesinde, iş dünyasını destekleyecek ilk yatırım aracını uygulayacak tek bir koordinasyon birimi kurulduğunu bildirdi. Pulev, sektör temsilcilerini idari yükün azaltılması ve Bulgar Kalkınma Bankası ile Fonlar Fonu aracılığıyla sağlanacak mali önlemleri görüşmek üzere bir toplantıya davet etti. Pulev'e göre Bulgar Kalkınma Bankası'nın tüzüğünde yapılacak revizyonla sektöre ayrılan finansman payının artırılması ve banka sermayesinin tamamen piyasa koşullarında artırılması öngörülüyor. Fonlar Fonu aracılığıyla ise toplamda yaklaşık 300 milyon avro kaynakla, sektördeki ortak ve bireysel projeler için hibeler ve uygun kredilerin karışımından oluşan yeni bir finansal araç geliştiriliyor.
'Brand Bulgaria' ve Eurovision fırsatı
Başbakan Yardımcısı İvo Hristov, Turizm Reform Konseyi'nin devlet ile iş dünyası arasında açık diyalog forumu haline gelmesini ve sektörün gelişimi için çözüm bulunmasına yardımcı olmasını umduğunu ifade etti. Hristov, İlin Dimitrov'un kurumları ve turizm sektörünü bir masa etrafında toplama girişimini memnuniyetle karşıladı ve bu yaklaşımı sorunların tartışılması için doğru bir yöntem olarak nitelendirdi. Hristov ayrıca önemli bir iletişim fırsatını hatırlattı: Bulgaristan, Eurovision'a ev sahipliği yaparak uluslararası medyanın odağında olacak. Ona göre bu, ülkenin turistik bir destinasyon olarak daha net bir imaj oluşturması için bir fırsat. Hristov, "'Brand Bulgaria' projesini daha tamamlanmış bir hale getirmemiz önemli, böylece bir turist ne bekleyebileceğini bilsin. Çünkü sahip olduğumuz potansiyeli en iyi şekilde kullanmıyoruz" dedi.
Veriler reformların aciliyetini gösteriyor
İlin Dimitrov, reformları sektörün gerçek rakamları ışığında değerlendirdi. Turizmin muazzam bir ekonomik ve sosyal ağırlığı olduğunu belirten bakan, sektörün GSYH'ye gerçek katkısının yüzde 7-8 arasında olduğunu, bağlantılı sektörler dahil edildiğinde bu oranın yüzde 15-16'ya ulaştığını söyledi. Her 10 Bulgardan biri doğrudan turizmde istihdam edilirken, her 5 kişiden biri dolaylı olarak turizmle bağlantılı alanlarda çalışıyor. Bu tabloya rağmen mevcut veriler istikrarsız bir büyüme gösteriyor. Geceleme sayısı pandemi öncesi seviyelere ulaşmış olsa da, genel sezon bazında turist sayısı rekor yılı olan 2019'un hala gerisinde. Yılbaşından haziran sonuna kadar olan verilere göre, bir önceki yıla kıyasla yüzde 6,1'lik bir düşüş yaşandı. Yabancı turist pazarı yüzde 9,3, Bulgar turist pazarı ise yüzde 4,1 oranında daraldı. En büyük düşüş Romanya, Almanya ve İsrail pazarlarında görüldü. Dimitrov, Turistik Bilgi Sistemi'ndeki verilerin aylık bazda kamuya açık hale getirileceğini duyurdu. Böylece herkes pazarlar ve geceleme sayılarına ilişkin gerçek verileri takip edebilecek ve sektör hissiyata göre değil, gerçeklere göre çalışacak.
Sezon zayıf başladı ama tatil köyleri doluyor
Bakan, mevcut sezonun zor geçtiğini gizlemedi. Bunun önceki hükümetin politikalarının bir sonucu olduğunu belirten Dimitrov, şimdi kriz yönetimi kapsamında ünlü isimlerin de yer aldığı agresif reklam kampanyalarıyla tepki verildiğini söyledi. "Tatil köyleri dolmaya başladı. Bu yaz sezonu için ılımlı bir iyimserliğim var, ancak sezonun çok zayıf başladığının ve önceki yönetim döneminde birçok anın kaçırıldığının farkında olmalıyız" diyen Dimitrov, sezonun sonuçta geçen yılla benzer olmasını beklediğini, eylül ayının güneşli geçmesi halinde hafif bir artış bile olabileceğini ekledi.
En büyük sorun: kısa konaklama süresi ve yüksek gelirli turistler için yetersiz ürün
Dimitrov'un konuşmasındaki en önemli sinyallerden biri, turistlerin ortalama konaklama süresiydi. Charter programlarındaki azalma nedeniyle Bulgaristan'da kalış süresi -çoğunlukla Bulgarlar, Rumenler ve yakın pazarlardan gelen turistler için- 2,7 ile 3,2 gün arasında değişiyor. Karşılaştırma yapacak olursak, Hırvatistan'da ortalama kalış süresi 5 gün, Mayorka'da ise 6,5 gün. Bu kilit sorun: Bulgaristan hala turisti yeterince güçlü bir şekilde tutamıyor, ona daha fazla deneyim sunamıyor ve onu hafta boyu misafir etmek yerine kısa bir kaçamak için ağırlıyor. Bakan ayrıca hizmet kalitesinde önemli farklılıklar, yüksek gelirli turistler için sınırlı ürün, bölgedeki rakiplere kıyasla düşük verimlilik ve personel sıkıntısına dikkat çekti. İşte reformun bu noktada sonuç vermesi gerekiyor: daha fazla kalite, daha iyi ürün, daha uzun sezon, daha fazla eğitimli personel ve Bulgaristan'ın daha güçlü konumlandırılması. Reform Konseyi, bu kez görüşmelerin tutanaklarda kalmayacağı iddiasıyla yola çıkıyor. Yıl sonuna kadar bir önlem paketi hazır olmalı. Turizmin artık bekleyecek lüksü yok; çünkü her geceleme, her rezervasyon ve kaçırılan her turistin arkasında işler, yerel ekonomiler ve Bulgaristan'ın dünyaya karşı imajı var.
