ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya platformu Truth Social'dan yaptığı paylaşımda "İslam Cumhuriyeti ile anlaşma tamamlandı" diyerek tarihi mutabakatı duyurdu. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in arabuluculuğunda varılan ve dört aydır süren askeri operasyonlara son verecek belge, Cuma günü Cenevre'de resmen imzalanacak. Şerif, anlaşmanın Lübnan dahil tüm cephelerde "anında ve kalıcı ateşkes" öngördüğünü belirtirken, Trump da Hürmüz Boğazı'nın "ücretsiz" olarak açılacağını ve ABD'nin deniz ablukasını kaldıracağını müjdeledi. Trump, "Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Petrol aksın!" çağrısında bulundu. Anlaşma taslağına göre İran'ın nükleer programı, 60 günlük ek müzakere sürecinde ele alınacak.
Üst düzey bir İranlı kaynaktan edinilen bilgilere göre, ABD dondurulmuş İran varlıklarından 25 milyar dolarlık tutarı serbest bırakmayı kabul etti. Karşılığında İran, nükleer silah üretmemeyi ve edinmemeyi taahhüt ederken, nihai anlaşmaya kadar uranyum zenginleştirmeme ve nükleer tesislerini genişletmeme şeklinde mevcut statükoyu koruyacak.
Bu tarihi gelişme, İsrail'de şok etkisi yarattı. İsrail, varoluşsal tehditlerini ilgilendiren kritik meselelerin çözümsüz kalmasından ve müzakere sürecinin tamamen dışında bırakılmasından dolayı tepkili. Öte yandan değerlendirmeler, ABD'nin bölgedeki bu popüler olmayan savaştan daha da istikrarsız bir konumda çekilmiş olabileceğine dikkat çekiyor.
Diplomatik gelişmeler küresel piyasalara da anında yansıdı. Haberlerin ardından petrol ve dolar değer kaybederken, küresel borsalarda hisse senetleri yükselişe geçti. Bu diplomatik tablonun gölgesinde İran'daki iç siyasi ve ekonomik dinamikler de dikkat çekiyor. İran Lideri Ali Hamaney'nin cenazesinin 9 Temmuz'da başlayacak ve altı gün sürecek bir törenle kaldırılacağı açıklandı. Ayrıca kaynaklar, Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) İran'a milyarlarca dolarlık finansman desteği sağlayacağını iddia etti.
