ABD, Lübnan'ın güneyindeki antik Sur (Tyre) şehrinden yasa dışı yollarla kaçırılan Roma dönemine ait kurşun bir lahdin parçalarını Lübnan'a iade edecek. Fransız Haber Ajansı'nın (AFP) aktardığına göre, bu tarihi eserler Federal Soruşturma Bürosu'nun (FBI) yürüttüğü bir soruşturma kapsamında tespit edildi.
Lahit parçaları dün New York'taki Lübnan Başkonsolosluğuna teslim edildi ve buradan Lübnan'a gönderilmek üzere yola çıkarılacak. ABD'nin Lübnan Büyükelçiliği, iade işlemini X sosyal medya platformundan duyurarak, bu adımın "kültür varlıklarının yasa dışı ticaretiyle mücadelede ABD ve Lübnan arasındaki güçlü ortaklığı yansıttığını" belirtti.
Lübnan Kültür Bakanı Gassan Salameh, tüm kanıtların "lahit parçalarının Sur bölgesinde yasa dışı kazılar sırasında bulunduğuna" işaret ettiğini söyledi.
Bakan Salameh, "Bu lahitler, antik çağda Sur şehrinde faaliyet gösteren kurşun tabut atölyelerine özgü sanatsal, dekoratif ve teknik özellikler taşıyor" diye ekledi.
FBI yetkilileri, eserlerin Roma dönemine, milattan önceki ikinci ve üçüncü binyıllara tarihlendiğini açıkladı. Bürodan yapılan açıklamada, eserlerin "Sur veya çevresinde yasa dışı kazılar sırasında çalınıp yurt dışına kaçırıldığı" belirtildi, ancak kaçakçılığın tam olarak ne zaman gerçekleştiğine dair bir bilgi paylaşılmadı.
Söz konusu parçalar, antika ticareti yapan New York merkezli "Arte Primitivo" adlı şirketin bir satış kataloğunda fark edildi. Eserlerin bulunmasının ardından Lübnan, ABD makamlarını uyararak eserlerin iadesi için girişim başlattı.
Orta Doğu'da tarihi eser kaçakçılığı ve yağmalanan antika ticareti yaygın bir sorun olarak öne çıkıyor. Sanat piyasasının dünya merkezlerinden biri olan New York, çok sayıda zengin koleksiyonere, galeriye ve müzayedeevine ev sahipliği yapıyor.
ABD'nin Lübnan'a tarihi eser iadesi yaptığı ilk durum bu değil. Bulgar Haber Ajansı'nın (BTA) haberine göre, Aralık 2017'de ülkeye, aralarında antik Yunan kökenli bir boğa başının da bulunduğu üç tarihi eser teslim edilmişti. Metropolitan Müzesi'nde sergilenen ve değeri 1,2 milyon dolar olarak belirlenen bu eserler de Lübnan'a iade edilmişti.
Lübnan Kültür Bakanı, Sur bölgesinin içinde bulunduğu zor duruma da dikkat çekti. Bakan, antik şehrin ve çevresinin "arkeolojik miras açısından son derece zengin" olduğunu, ancak İran destekli Hizbullah hareketine karşı yürütülen savaş sırasında İsrail'in düzenlediği saldırılar sonucu "son dönemde ciddi tahribatlar yaşadığını" sözlerine ekledi.
Antik Fenike kenti olan Sur, Temmuz ayında UNESCO'nun Tehlike Altındaki Kültürel Miras Listesi'ne dahil edilmişti.
