Avrupa Birliği, 21. yaptırım paketinden Rus Ortodoks Kilisesi Patriği Kiril ve Lukoil'in sahibi Vagit Alekperov'u çıkardı. Politico'nun haberine göre bu karar, Bulgaristan'ın iki ismin yaptırım listesine eklenmesine karşı çıkması üzerine alındı.
Konuyu Pazartesi günü Brüksel'deki AB Dışişleri Konseyi toplantısına katılan Bulgaristan Dışişleri Bakanı Velislava Petrova değerlendirdi. Petrova, "Bulgaristan'ın çekinceleri dikkate alındı ve bu iki kişi artık önerilen pakette yer almıyor. Bu nedenle bizim tarafımızdan paketi desteklemeye hazırız" dedi. Bakan, "Bulgaristan, pozisyonunu gerekçelendirerek savunabildiği zaman amacına ulaşabiliyor" ifadelerini kullandı.
Petrova, yaptırımlarla ilgili çekincelerini dile getiren başka üye ülkelerin de olduğunu belirtti. Ukrayna yayını Avrupa Gerçeği'nin bilgisine göre bu ülkeler Yunanistan ve Avusturya.
Viyana, oligark Oleg Deripaska ile bağlantılı Rus yatırım şirketi Rasperia'ya yönelik yaptırımların kaldırılması ve varlıklarının serbest bırakılması konusunda ısrarcı. Rasperia'nın, Avusturya bankalarından Raiffeisen'in bir iştirakine karşı milyarlarca dolarlık yasal talepleri bulunuyor. Bu konu daha önce Ekim 2023'te 19. yaptırım paketi görüşülürken de gündeme gelmişti. Yunanistan'ın itirazları ise enerji güvenliğiyle ilgili.
Bulgaristan'ın 21. pakete ilişkin net tutumu birkaç hafta önce Başbakan Rumen Radev tarafından açıklanmıştı. Rus Ortodoks Kilisesi'nin başıyla ilgili Radev, "Haçlı seferleri dönemi geride kaldı. Bu savaş artık siperlerin dışına taştı, ekonomiyi, enerjiyi aştı, kültür ve spora sıçradı, şimdi de dini kapsamaya başlıyor" dedi.
Radev, "Patrik Kiril beni ilgilendirmiyor, beni ilgilendiren Rus Ortodoks Kilisesi. Çünkü Rus Ortodoksluğu, beş yüzyıllık Osmanlı boyunduruğundan kurtuluşumuza katkıda bulundu. Beni ilgilendiren, bizimki gibi Doğu Ortodoks olan ve aynı aileden geldiğimiz bu kiliseye sahip tüm Rus toplumu" ifadelerini kullandı.
AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas'ın 21. yaptırım paketi kapsamında Patrik Kiril'e vize kısıtlaması getirilmesi önerisine İtalya da karşı çıktı. Politico'ya konuşan ismi açıklanmayan diplomatlar, Roma'nın çekincelerinin Vatikan'dan geldiğini ve "Hristiyan bir din liderine yaptırım uygulama isteksizliği" ile ilgili olduğunu söyledi.
Patrik Kiril oldukça tartışmalı bir isim. Kremlin'le yakın bağlarının yanı sıra Ukrayna'daki savaşı açıkça destekledi ve savaşı kutsal ilan etti. Hatta cephede Rus askerlerinin işlediği günahların affedileceğini iddia etti. Patrik, yıllar içinde sahip olduğu ve dini statüsüyle bağdaşmayan büyük serveti nedeniyle de eleştirildi. Yıllar önce 30 bin dolar değerinde pahalı bir İsviçre marka saat takarken yakalanmıştı.
İddialara göre Patrik Kiril'in KGB geçmişi de var ve ajan olarak adının Mihaylov olduğu belirtiliyor.
Vagit Alekperov'a yönelik olası yaptırımlarla ilgili olarak Rumen Radev daha önce şunları söylemişti: "Lukoil'in Bulgaristan'a karşı 3 milyar dolarlık tahkim başvurusu yaptığını göz önünde bulundurursak, Vagit Alekperov'a yaptırım uygulanmasına izin vermeyeceğiz. Bu, kendi ayağımıza sıkmak anlamına gelir."
Bu arada Kaja Kallas, "Rusya'ya yönelik yaptırımları genişletmek için çalışıyoruz ancak henüz gerekli oybirliği sağlanamadı" dedi. Bakanların listeye 250 isim daha eklenmesini onaylamasını umduğunu belirten Kallas'ın önerisi AB Konseyi tarafından ertelendi.
Karadeniz stratejisi tartışmalarıyla ilgili olarak Kallas, Bulgaristan ve Romanya'nın bölgedeki kritik altyapıyı korumak için birlikte çalıştığını belirtti.
