AB'den Sorumlu Komisyon Üyesi Marta Kos, eski Bosna Sırp Ordusu Komutanı Ratko Mladic'in naaşının Belgrad'a getirilmesi sırasında gösterilen ilgi ve övgüler nedeniyle Sırbistan'a yapmayı planladığı ziyareti iptal etti. Mladic, müebbet hapis cezasını çekerken 27 Ağustos'ta Lahey'de hayatını kaybetmişti.
Kos, X platformunda yaptığı paylaşımda, "Naaşının Belgrad'a getirilmesi, Avrupa'ya yakın tarihimizin en karanlık sayfalarını hatırlatıyor" ifadelerini kullandı. Mladic'in soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçlarından hüküm giydiğini hatırlattı.
AB Komisyonu Üyesi'ne göre, Mladic'in ölümünün ardından övülmesi, Sırbistan'ın Avrupa Birliği yolculuğunun üzerine inşa edildiği değerlerle bağdaşmıyor.
Kos, "Bu yolculuk, geçmişle yüzleşmeyi, gerçek bir uzlaşmayı ve savaş suçları kurbanlarına saygı duymayı gerektirir" dedi ve "ortak geleceğimizin temeli olan değerler üzerinde pazarlık yapılamaz" vurgusunda bulundu.
"Bu bağlamda, şu aşamada Sırbistan'a planladığım ziyareti sürdürmeme kararı aldım" diyerek sözlerini tamamladı.
AB dışişleri bakanlarının toplantısının yapıldığı Dublin'de konuşan Kos, Euronews'un haberine göre, Mladic'in naaşının iadesinin Sırbistan için "çok önemli bir test" olacağını belirtti. Cenazesinin nasıl organize edileceğinin, Sırbistan'ın dış ve güvenlik politikasının Avrupa ile uyumu değerlendirilirken de dikkate alınacağını sözlerine ekledi.
İrlanda Avrupa İşleri ve Savunma Bakanı Thomas Byrne da Belgrad'ın tutumunu eleştirdi. Sırp hükümetinin üst düzey temsilcilerinin Mladic anma törenlerine katılmasını kabul edilemez bulduğunu açıkladı.
Belçika Dışişleri Bakanı Maxime Prévot ise yaşananları, "Sırbistan'ı insan onuruna saygı, insan hakları ve cezasızlıkla mücadele gibi temel AB değerlerinden uzaklaştıran bir adım" olarak nitelendirdi. Bunun, AB'ye aday bir ülkeden beklenen yönün tam tersine atılmış bir adım olduğunu kaydetti.
Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vuciç ise Kos'un ziyaretinin ertelenme nedenini "aptalca" olarak değerlendirdi. BTA'nın haberine göre Vuciç, bu açıklamayı sert bir dille eleştirdi.
Vuciç, Belgrad ajansı Beta'ya yaptığı açıklamada, "Açıklama son derece kısaydı ama her zamanki gibi aptalcaydı. Ratko Mladic generali 'övmek' diyorlar ama kimin neyi övdüğünü söylemiyorlar. Somut bir şey bulamayınca alt geçitlerle, üst geçitlerle uğraşıyorlar; insanların cenazeye gitmesini yasaklamaları, cenazeyi yasaklamaları gerektiğini söylüyorlar" ifadelerini kullandı.
Uluslararası adalet tarafından soykırımdan hüküm giyen Mladic'in naaşı dün Sırbistan'a ulaştı. Cesedi, Lahey'deki Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin desteğiyle bir hükümet uçağıyla taşındı.
Hükümete yakın Informer televizyonunun haberine göre, uçakta Sırbistan Adalet Bakanı Nenad Vujic ve Mladic'in oğlu Darko da yer alıyordu.
Mladic'in tabutu ulusal bayrağa sarıldı ve Sırp ordusuna bağlı askeri personel tarafından uçaktan bir araca taşındı. Daha sonra naaş, otopsi için Belgrad'daki bir askeri hastaneye kaldırıldı.
Mladic'in cenazesi pazartesi günü yapılacak, ancak törende devlet onurunun gösterilip gösterilmeyeceğine dair henüz bir detay paylaşılmadı.
