İsrail Uzay Ajansı Başkanı Şimrit Maman bu hafta Brüksel'e bir ziyaret gerçekleştirdi. Maman, salı günü Avrupa Komisyonu'nun Girişimcilik, Araştırma ve İnovasyondan Sorumlu Üyesi Ekaterina Zaharieva ile bir araya geldi. Görüşmede yapay zeka ve robotik gibi kilit alanlar ele alındı.
Bu ziyaret, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in Perşembe günü Paris'te düzenlenecek zirvede uzay konusuna adadığı ilk büyük konuşmasını yapmasından hemen önce gerçekleşti. Von der Leyen'in konuşmasında artan gerilimlere dikkat çekmesi ve Avrupa'nın uzaydaki varlığını güçlendirmesi gerektiği yönünde uyarılarda bulunması bekleniyor.
Maman, Avrupa basınından Politico'ya verdiği demeçte, “İşleri tek başınıza yapmanız çok zor” dedi ve “Uzayın askerileşmesi zaten yaşanıyor, sadece bunun ne kadar büyük olduğunun farkında değiliz” uyarısında bulundu. İsrail'in, müttefikler tarafından hem sivil hem de savunma amaçlı kullanılabilen çift kullanımlı teknolojilere yönelik artan bir ilgi gördüğünü belirtti.
“Üzerinde çalıştığımız konulardan biri erken uyarı sistemleri” diyen Maman, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bunu özellikle İran'dan gelen son füze saldırılarında çok net gördük. Bu sistem sayesinde İsrail'deki tüm sivilleri uyarabildik ve can kaybını sınırladık. Geniş bir kapsama alanı sunan, önceden uyarı yapılmasına ve vatandaşların bilgilendirilmesine olanak tanıyan bir sistem üzerinde çalışıyoruz.”
Son dönemde yapılan bir dizi anlaşma, Gazze'deki savaşın yol açtığı siyasi gerilimler nedeniyle birkaç yıldır fiilen mesafe koyan AB'nin, İsrail ile daha yakın askeri ve teknolojik iş birliği kurma çabasında olduğunu gösteriyor. Ancak Washington'dan gelen rekabet ile Moskova ve Pekin ile yaşanan stratejik rekabet, gelişmiş sanayi kapasitesine sahip ortaklara olan ihtiyacı zorunlu kılıyor.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, 2024 yılında Polonya Başbakanı Donald Tusk ve Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis'in AB tarafından finanse edilen bir hava savunma kalkanı oluşturulması yönündeki çağrılarını desteklemişti.
Görüşmelere aşina olan üç üst düzey yetkili, Avrupa Komisyonu ve birkaç üye devletin projenin İsrail hava savunma teknolojilerine güvenmek zorunda kalacağı sonucuna varmasının ardından bu planların hayata geçmediğini belirtti. Gazze'deki savaşın başlamasından sadece bir yıl sonra bu teknolojiler fazla hassas bulunmuştu.
Ancak şimdi İsrail merkezli Rafael Advanced Defense Systems şirketi, Pazartesi günü Almanya'daki eski bir Volkswagen fabrikasında “Demir Kubbe” hava savunma sistemi üretim tesisi açacağını duyurdu. Sadece bir hafta önce de Yunanistan, İsrail Savunma Bakanlığı ile dronları, düşman uçaklarını ve füzeleri imha etmek üzere tasarlanmış yeni bir çok katmanlı hava savunma sistemi kurmak için 3 milyar euroluk bir anlaşma imzaladı.
Maman, “Her şeyin nasıl bir araya geldiğini, savunmadaki bu çok katmanlı yaklaşımı görüyoruz” dedi ve uydu görüntüleri ile yapay zeka modellemesini ortak geliştirme için kilit alanlar olarak gösterdi.
“Savunmayı sadece İran'dan gelecek balistik füzelere karşı korunma olarak görmüyorum... Bir yangını, ani bir seli veya hatta uzun süreli bir kuraklığı düşünün. Kanıtlanmış bir tecrübemiz ve gerçekten çok iyi sonuçlarımız var” diye konuştu.
