Pentikost'tan Sonra 5. Pazar. Saygıdeğer Aziz Atanasius Athoslu. Saygıdeğer Aziz Sergius Radonejli, mucize yaratıcı.
Aziz Atanasius, Trabzon'da doğdu. Küçük yaşta yetim kalınca bir rahibe tarafından büyütüldü. İstanbul'da eğitim gördü ve bir süre öğretmenlik yaptı. Ardından Aziz Mihail Maleinos'un öğrencisi oldu ve keşiş olarak kabul edildi. Daha sonra Aynaroz'da çileci bir hayat sürdü ve bugün Büyük Lavra olarak bilinen manastırı kurdu. Manastırda katı bir düzen hüküm sürerdi: ayinlere geç kalınmaz, kiliseden izinsiz çıkılmaz ve ibadet sırasında konuşulmazdı. Atanasius, Tanrı'dan hastaları iyileştirme ve kötü ruhları kovma gibi mucizeler yaratma yeteneği kazanmıştı.
Bir rivayete göre, manastırda baş gösteren kıtlık yüzünden rahipler manastırı terk etmeye karar verir. Aziz Atanasius da ayrılmak üzereyken, peçeli bir kadınla karşılaşır. Kadın neden gittiklerini sorar, Atanasius durumu anlatır. Kadın, 'Ben Rabbinizin Annesiyim' diyerek manastırın yönetimini üstleneceğini söyler ve kayaya asasıyla vurmasını ister. Bunun üzerine kayadan su fışkırır, ambarlar yiyecekle dolar. Aziz Atanasius, yıllar sonra inşaatı devam eden bir kilisenin kubbesinin çökmesi sonucu enkaz altında kalarak ölmüştür.
Aziz Atanasius'a sağlık, huzur ve aile içi barış için dualar edilir. Batı bölgelerinde Aziz Atanas, çiftçilerin koruyucu azizi olarak saygı görürken, Doğu Bulgaristan'da kuraklığa karşı Peperuda ve German gelenekleri icra edilir. Halk arasında bu gün 'Atanas Günü' veya 'Ay Günü' olarak da bilinir. İnanışa göre, bu günde evde perdeler açık bırakılmalı ki ay ışığı eve girip bereket getirsin. Kesici aletlerle çalışılmamalı, önemli işler öğleden önce bitirilmelidir. Bu gün yapılan anlaşmaların, nişan, düğün ve borç verme gibi işlerin uğurlu olacağı düşünülür. Ayın evresine göre farklı dilekler dilenir: yeni ayda bereket ve sevgi, dolunayda her türlü dilek, eski ayda ise kötülüklerden arınma. Geçmişte evlerde ay şeklinde kurabiyeler pişirilir ve komşulara dağıtılırmış.
İsim günü kutlayanlar: Atanas, Atanaska, Nasko, Naço, Jivko, Jivka, Jivan, Jivana, Trayan, Trayana, Tasko, Trayko ve Trayka.
