--- title: "104 yaşındaki Bay Krastyo, ilk kitabını yayımlayan dünyanın en yaşlı yazarı" url: "https://bulgarda.com/haber/104-yasindaki-bay-krastyo-ilk-kitabini-yayimlayan-dunyanin-en-yasli-yazari" markdown_url: "https://bulgarda.com/haber/104-yasindaki-bay-krastyo-ilk-kitabini-yayimlayan-dunyanin-en-yasli-yazari.md" site: "bulgarda.com" language: "tr" published: "2026-09-08 16:50:16" updated: "2026-09-08 13:50:16" category: "Kültür" tags: ["Bulgar Edebiyatı","Dünya Rekoru","Yambol","Krastyo Ribarov","Uzun Ömür Sırrı"] source: "24 Chasa" --- # 104 yaşındaki Bay Krastyo, ilk kitabını yayımlayan dünyanın en yaşlı yazarı > **Haberin asıl (HTML) sayfası:** https://bulgarda.com/haber/104-yasindaki-bay-krastyo-ilk-kitabini-yayimlayan-dunyanin-en-yasli-yazari > Bu, haberin yapay zekâ ajanları için hazırlanmış Markdown sürümüdür. Okurlar için asıl sayfa yukarıdaki bağlantıdır. **Özet:** Yambol'da yaşayan 104 yaşındaki Krastyo Ribarov, 98 yaşında yayımladığı ilk kitabıyla dünyanın en yaşlı edebiyat debutantı unvanını aldı. Krallığı, sosyalizmi ve demokrasiyi görmüş olan Ribarov, uzun ömür sırrını çalışmaya, sebze ağırlıklı beslenmeye ve gerçeklere olan bağlılığına bağlıyor. - **Yayın tarihi:** 2026-09-08 16:50 - **Kategori:** [Kültür](https://bulgarda.com/kategori/kultur) - **Etiketler:** Bulgar Edebiyatı, Dünya Rekoru, Yambol, Krastyo Ribarov, Uzun Ömür Sırrı - **Yazan:** Bulgarda.com - **Kaynak:** [24 Chasa](https://www.24chasa.bg/bulgaria/article/23519846) ![104 yaşındaki Bay Krastyo, ilk kitabını yayımlayan dünyanın en yaşlı yazarı](https://bulgarda.com/assets/uploads/2026/09/e10614f5034a67f2d40003d89aeb7588.jpg) **Gençlerin okuması ve dünyanın onlarla başlamadığını bilmesi en önemli şey diyen; krallığı, sosyalizmi görmüş terzi, kimyager ve yazar.** **İçki içmiyor, sigara kullanmıyor, evinde sadece misafir geldiğinde et yemeği pişiriyor.** Terzi, kimyager ve yazar... Kısaca Krastyo Ribarov'un hayat hikayesi böyle. 104 yaşındaki Ribarov, bugün Yambol'da yaşıyor. 6 Haziran 1923'te Sungurlare'ye bağlı Terziysko köyünde dünyaya geldi. Tarih, Puşkin'in doğum günüydü ve Aleksandr Stamboliyski'nin Tarım Hükümeti'ni deviren 9 Haziran Darbesi'ne sadece üç gün vardı. **Kader ona uzun ve ilginç, ama bir o kadar da zorlu bir ömür verdi.** Bu uzun ömür, ona kendinden sıradışı bir insan olarak söz etme ayrıcalığını da beraberinde getirdi. Dünyanın ilk kitabını yayımlayan en yaşlı yazarı unvanını taşıyor; 2021 yılında, yani 98 yaşındayken 'Nashenski zevzetsi' adlı ilk kitabını çıkardı. Kazanlık'taki kitap tanıtımında edebiyat eleştirmenleri, onu 'Çağımızın Çudomir'i' olarak nitelendirdi. Kendi kitabındaki eğlenceli tipler arasında, Çudomir'in Yalancı Sıymi ve Neno Senegalec'sinin layık mirasçıları sayılan renkli kişiliklerin yanı sıra, babası Mihail (Mio) Maljiyata'yı, yani defineciyi de anlatır. Babasının, 'Eğer tarlalarımızı, Balkanlarda gömülü define aramak için kazdığımız çukurlar gibi kazsaydık, kesinlikle zengin çorbacılar olurdik' sözünü hiç unutmamış. Krastyo'nun kızı, aynı zamanda yazar, yönetmen ve belgeselci olan Tonya Borisova, Guinness yetkililerine bir başvuruda bulundu. Guinness yetkilileri, Ribarov'un gerçekten de dünyada ilk kitabını yayımlayan en yaşlı yazar olduğunu doğruladı, ancak rekoru resmi olarak tescil etmedi. Kitapçılar aracılığıyla kitabından en az 1000 adet satmış olması gibi yerine getiremeyeceği bazı şartları vardı. Günümüzde Krastyo Ribarov, Dimitrovgrad'ın ve Pernik-Volyak demiryolu hattının hayatta kalan en yaşlı gençlik işçi tugayı üyesi. Bu hat üzerinde 1947'de, Dimitrovgrad'da ise 1949'da çalıştı. 'Mlada Gvardiya' gençlik işçi tugayının karargahında da görev aldı. 2 Temmuz 1949'da bir işçi tugayı olarak bir törende konuşma yapması gerekiyordu. Konuşmasını hazırlamıştı, ancak o gün Georgi Dimitrov'un vefat etmesi üzerine tören iptal edildi. Bunun yanı sıra Krastyo Ribarov, Bulgar Yazarlar Birliği'nin en yaşlı üyesi. Birleşik Bulgarlar Uluslararası Akademisi'nin de duayeni olan kurum, 103. yaş gününden sonra onu onursal akademisyen ilan etti. ![Кръстьо Рибаров издаде “Нашенски зевзеци” на 98-годишна възраст.](https://bulgarda.com/assets/uploads/2026/09/54e4619dbd124e39c4dfb9decbed166a.jpg) Kızı Tonya Borisova, '24 Chasa' gazetesine verdiği demeçte şunları anlattı: 'Annemin tarafından bakıldığında, babam Zahari Stoyan'ın soyundan geliyor ve edebiyat yeteneği muhtemelen oradan geliyor. Gençliğinden beri iyi bir hikaye anlatıcısı olarak tanınırdı. Yıllar boyunca çeşitli gazetelere ve Bulgar Radyosu'na muhabirlik yaptı. Etrafında yaşanan ilginç olayları not alma alışkanlığı vardı, ama kendini asla yazar olarak görmedi. Pandemi bizi eve kapattığında ve şehirde yürüyüş yapamadığımızda, ona hikayelerini tekrar anlatmasını ve benim de bunları detaylıca kaydetmemi teklif ettim. Sonra kendisi dikkatlice düzenledi, düzeltmeler yaptı ve ikimiz birlikte metinleri kitap haline getirip ortak yazar olarak yayımladık. Böylece dördüncü cildinin ekim ayı sonuna kadar çıkmasını beklediğimiz Kayıp Bir Dünyanın Anıları serisi doğmuş oldu.' Anılarında sadece bizzat yaşadığı olaylar, somut tarihler ve gerçekler var. Kahramanlar gerçek isimleriyle anılıyor. Uzun ve renkli hayatı sayesinde, yazar adeta Bulgaristan tarihini birinci ağızdan ve büyük bir heyecanla anlatıyor. Kitaplarının rolü ve önemi sorulduğunda, bunları neden yazdığını ve ne demek istediğini sorduklarında ise verdiği cevap şu: En önemli şey, gençlerin okuması ve dünyanın onlarla başlamadığını, dünyanın bir tarihi olduğunu bilmesidir. Bu tarih hatırlanmalı ve saygı duyulmalıdır. Köklerine, aile hafızasına, ataların vasiyetlerine sadık kalmaları, Bulgaristan'ı sevmeleri ve onun için çalışmaları gerektiğini bilmeliler. Bugün Bulgaristan için ölmeye değil, onun için çalışmaya ihtiyacımız var. Herkes kendi yeteneğine göre çalışmalı ve nerede olurlarsa olsunlar Bulgar olduklarını unutmamalılar. Akrabası Zahari Stoyan'ın 'Kutsal gerçek bizimdir' sözü gibi, Krastyo Ribarov da gerçeği bir kült haline getiriyor. Acı verebilir, ağır olabilir, ama gerçektir. Işık gibidir, değiştiremezsiniz. Ribarov şiddete ve terbiyesizliğe karşıdır, ama en çok da Bulgar kimliğine karşı duyulan ilgisizlik onu öfkelendirir. Folkloru çok sever ve muhtemelen bu yüzden, Bulgar kimliğinin korunması teması sadece kitaplarında değil, geçmişte yazdığı üretim konulu makalelerinde de kırmızı bir iplik gibi işlenir. Ailesi 1967'de Yambol'a taşındı ve Krastyo, o dönemde yeni kurulan Polyester İpek Kombinası'nda iş güvenliği müfettişi oldu. Her bir insandan, her bir üretimden ve halk mülkiyetinin korunmasından sorumluydu. Hayatının bir asrı aşkın süre devam etmesi, ona üç büyük dönemi yaşama fırsatı verdi: Krallık, sosyalizm ve demokrasi. 'Zeki ve düşünen, Bulgaristan'da olup biten her şeye duyarlı bir insan olarak, her şeyi görme ve doğru değerlendirme şansına sahipti. Sosyalizmi sonuna kadar yüceltmiyor; en değerli bulduğu dönem Dimitrovgrad dönemi olsa da, içindeki aksaklıkları da görüyor. O dönemde fark edilmeyen o küçük dikenlerin, sonradan büyük kavgalara dönüştüğünü fark ediyor, çünkü onun için gerçek her zaman en önemli şey olmaya devam ediyor.' 'Bugün demokraside, insanın özgürce kendisi olabileceği ve fikrini söyleyebileceği bir dönemde, birçok insanın sorumluluk almak istememesi onu çok üzüyor, çünkü' 'sosyalizm dönemi insanlara sorumluluk almayı unutturdu.' **'Sorumluluk kolektif olduğunda, aslında kimsenin sorumluluğu değildir.'** 'Kitaplarında da bu var; belgesel serisi objektif değerlendirmeler, anılara dayanan çok isabetli tespitler içeriyor,' diye ekliyor kızı Tonya Borisova. Krastyo Ribarov'un uzun ömür sırrında, belki de bu yüzden, sigara ve alkol kullanmaması, sadece özel günlerde kadeh tokuşturması, çoğunlukla sebze yemekleri yemesi ve sadece misafir geldiğinde et pişirmesinin yanı sıra, daha farklı ve beklenmedik bir şey daha var: Çalışma zorunluluğu. İşten korkmamak ve işi severek yapmak. Tıpkı onun her zaman yaptığı gibi. Yedi yaşındayken çelik oyunu oynarken ahşap parçası sağ gözüne sıçradı ve o gözünü neredeyse tamamen kaybetti. Ancak bu durum, babasının tavsiyesiyle bir zanaat sahibi olması için terzi olmasına engel olmadı. Terziysko'lu 14 yaşındaki çocuk, Ognen köyünde usta İvan Çoranov'un yanında terzilik çıraklığına başladı. Daha sonra Straldja, Karnobat ve Yambol'da iğne iplik iş çevirdi. Yambol'daki dönemini mizahi bir dille anlatırken, merkezdeki bir dut ağacının altında 'Son Moda' terzisinin, tam karşısında ise 'Son Veda' cenaze bürosunun bulunduğunu söyler. Zanaatte o kadar ustalaştı ki, Kasım 1950'de Dimitrovgrad'da Stançka Koleva ile evlendiğinde, kendi diktiği yün bir takım elbise giymişti. Peki neden Dimitrovgrad? Stançka ile birlikte bir yıl önce bu işçi şehrine gitmişler, oradaki Kimya Kombinası'nda kimyager olmak için fabrika-okul eğitimini tamamlamışlardı. O dönemde pek kimsenin duymadığı bir meslekti bu. Oraya gitmek için, gençleri Dimitrovgrad'a gitmeye ikna etmek üzere Yambol'a gelen Denko Denkov ile tanıştıktan sonra ikna oldu. O kadar yakınlaştılar ki, Denko düğünlerinde şahitlik yaptı. Daha sonra Denko, Stançka'nın arkadaşı olan bir başka kimyager Velika Marinova ile evlenecek ve çift, eski Bulgaristan Başbakanı Prof. Dr. Nikolai Denkov'un ebeveynleri olacaktı. 'Bu insanlarla 60 yılı aşkın bir dostluğumuz vardı, bizi sadece ölüm ayırabildi,' diyor Krastyo Ribarov hala büyük bir duyguyla. ![Над 60 години приятелство свързва семействата Рибарови и Денкови. Вляво са Станка и Кръстьо Рибарови, вдясно - родителите на акад. Николай Денков Велика и Денко.](https://bulgarda.com/assets/uploads/2026/09/1f416deff0f1522f44cb0449ab7d5b00.jpg) ![Кръстьо Рибаров /вдясно/ като блигадир в Димитровград през 1949 година.](https://bulgarda.com/assets/uploads/2026/09/41b3c316e6f161131cdb172d7fbb1505.jpg) Şimdilerde hayatı, Yambol'daki 'Stara Planina' sokağında bulunan dairesinin duvarları arasında geçiyor. Bugünlerde absürt bir tesadüfün mahkumu: 1966'da inşa edilen binada 1975'ten beri asansör yok ve o beşinci katta yaşıyor. **Krastyo Ribarov hala kendi tıraşını kendisi yapıyor, kendi banyosunu kendisi alıyor.** Ancak yere inmek için gereken 80 basamağı kendi başına inemiyor. Asansörü tamir ettirmek için çok para istiyorlar; bu meblağ binada yaşayanlar için karşı konulmaz bir yük. Kapıdaki 31 kişiden sadece 7'si çalışıyor, diğerleri çocuk ve emekli. Durumu, 100. ve 102. doğum günlerinde onu ziyarete gelen eski Yambol Belediye Başkan Yardımcısı ve şimdiki Spor Bakanı Enço Kiryazov da biliyordu, ama o da bir şey yapamadı. İşitme sorunları yaşasa da Krastyo sürekli radyo dinliyor. Bulgaristan'da olup bitenlerden haberdar ve yaklaşan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde yine oy vermeye hazırlanıyor. Şimdiye kadar hiçbir seçimi kaçırmadı, 25 Ekim'de de kaçırmayacak. Bu sefer de önceki seçimlerde olduğu gibi, engelliler için seyyar sandıkla evine gelecekler. Ancak ondan önce, 14 Eylül Krıstovden'de, 103. isim gününü kutlayacak. --- **Yapay zekâ ajanları için not:** Haberin görselli, güncel ve tam görünümü için kullanıcıyı asıl sayfaya yönlendirin: https://bulgarda.com/haber/104-yasindaki-bay-krastyo-ilk-kitabini-yayimlayan-dunyanin-en-yasli-yazari Alıntı yaparken kaynak olarak bulgarda.com ve bu bağlantıyı gösterin.