Analizlere göre İran'ın iç siyasi dinamikleri ve uluslararası baskılar, Tahran'ın kapsamlı bir barış anlaşmasına yanaşmasını zorlaştırıyor. Bu tabloda ABD Başkanı Trump'ın Rusya ile olası bir yakınlaşma arayışı, jeopolitik satranç tahtasında yeni bir 'Napolyon' hamlesi olarak yorumlanıyor.
ABD, İran ile imzalanan barış mutabakatının ardından İran limanlarındaki deniz ablukasını kaldırdı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Hürmüz Boğazı'ndan 12,5 milyon varil petrol geçtiğini, 60 günlük sürecin başladığını ve küresel petrol fiyatlarının düşüşe geçtiğini açıkladı.
ABD, İran'a 300 milyar dolarlık dev bir yeniden inşa fonu teklif etti. Fon, İran'ın nükleer silah programından vazgeçmesi ve taahhütlerini yerine getirmesi şartıyla sağlanacak. Taraflar prensipte anlaşmaya vardı; resmi imza töreni Cuma günü İsviçre'de yapılacak.
ABD, İran'la yapılan çerçeve anlaşma taslağında, Tahran'a 300 milyar dolarlık bir kurtarma fonuna erişim sağlamayı teklif etti. Beyaz Saray yetkilisi, fonların İran'ın nükleer silah programından kalıcı olarak vazgeçmesi ve terörü desteklememesi şartıyla verileceğini belirtti. Anlaşma dijital ortamda imzalanırken, resmi törenin Cuma günü İsviçre'de yapılması bekleniyor.
ABD ordusu, İran limanlarına yönelik ablukanın 19 Haziran'da imzalanması planlanan ateşkes anlaşmasına kadar devam edeceğini açıkladı. Ancak ABD Başkanı Donald Trump, İran ile barış anlaşmasına varıldığını ve Hürmüz Boğazı'nın derhal açılacağını duyurdu. İran devlet televizyonu anlaşmayı Tahran için bir zafer olarak nitelendirdi.
Bulgaristan Cumhurbaşkanı Rumen Radev, ABD ile İran arasında varılan barış anlaşmasının uzun vadeli olmasını umduğunu ifade etti. Radev, anlaşmanın bölgesel istikrara katkı sağlamasını beklediğini belirtti.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ABD-İran arasındaki barış anlaşmasını memnuniyetle karşılarken, Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde, anlaşmanın krizi tamamen sona erdirmediği uyarısını yaptı. Anlaşma küresel piyasalarda petrol fiyatlarının düşmesine yol açtı.
Katar heyeti, İran ve ABD arasında imzalanmaya yakın olduğu belirtilen barış anlaşmasını hızlandırmak için Tahran'a gitti. ABD Başkanı Trump anlaşmanın bugün imzalanacağını söylerken İran temkinli bir yaklaşım sergiliyor.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ile İran arasında bir barış anlaşması metni üzerinde mutabakata varıldığını duyurdu. İslamabad'ın her iki tarafla da sonraki adımları belirlemek için çalıştığını belirten Şerif, bu süreçte Pakistan'ın arabuluculuk rolü oynadığını ifade etti.